SongDung.comSống Đúng
Quay phim, chụp ảnh và livestream nơi công cộng

Gặp đám tang, đám cưới người lạ bên đường: có nên quay chụp, đứng ở đâu

Đi đường gặp đoàn đưa tang, rạp tang bên lề hay đoàn rước dâu nhà ai đó: vì sao không nên giơ máy quay, nhường lối thế nào, và nếu muốn chụp thì phải hỏi ai.

a pedestrian seen from behind standing still at the edge of a quiet tree-lined sidewalk, head slightly bowed, phone kept in pocket, distant procession blurred, wide shot, bright overcast light

Gặp đám tang của người lạ, đoàn đưa tang hay rạp tang bên đường thì không quay, không chụp, giảm tốc, nhường lối và giữ yên lặng khi đi ngang. Gặp đám cưới, đoàn rước dâu nhà người khác thì có thể vui cùng từ xa, nhưng muốn quay chụp cận cảnh cô dâu chú rể hay khách khứa thì phải hỏi, và không đăng lên mạng khi chưa được đồng ý.

Ở phố, ở quê, chuyện đi đường gặp đám tang hay đám cưới nhà ai đó là chuyện thường ngày. Rạp tang dựng ngang vỉa hè, đoàn xe tang chạy chậm có kèn trống, đoàn rước dâu áo dài rực rỡ đi bộ qua ngõ. Có người theo phản xạ giơ điện thoại lên quay, vì thấy lạ, thấy đẹp, hoặc chỉ vì đang cầm sẵn máy. Với gia đình trong cuộc, đó là khoảnh khắc riêng hệ trọng nhất của họ, và một người lạ cầm máy chĩa vào là điều họ không có cách nào từ chối. Bài này nói chuyện của người đi ngang, không phải khách được mời.

Vì sao đám tang của người lạ là chỗ không quay

Đám tang là lúc một gia đình đau nhất. Người khóc ngất, người con chít khăn tang đi sau linh cữu, người mẹ được dìu đi không vững, những hình ảnh ấy là nỗi đau thật, không phải cảnh lạ để xem. Quay lại rồi đăng lên mạng, dù chỉ với ý chia buồn, là đưa nỗi đau của họ cho hàng nghìn người lạ nhìn ngắm.

Người trong đám tang không thể phản đối. Họ đang lo việc, đang khóc, đang tiếp khách, không ai có sức quay sang nói với người đi đường rằng xin đừng quay. Sự im lặng đó không phải là đồng ý.

Thêm nữa, nhiều đám tang có những chi tiết riêng mà gia đình không muốn ai biết: hoàn cảnh mất, người đến viếng, chuyện trong họ hàng. Một đoạn video đăng lên, có biển số xe, có mặt người, có địa chỉ, là đủ cho người khác suy đoán, bàn tán.

Với đoàn xe tang trên đường, việc giơ máy quay còn làm người khác giảm tốc đột ngột, tụ lại xem, gây ách tắc và nguy hiểm cho chính đoàn đưa tang đang đi chậm.

Khi đi ngang đám tang: làm đúng từng chi tiết

Phép tắc với đám tang người lạ rất đơn giản, gói trong vài việc nhỏ mà ai cũng làm được ngay.

  1. Cất điện thoại. Không quay, không chụp, kể cả để gửi riêng cho bạn bè.
  2. Giảm tốc, giữ khoảng cách với đoàn. Đi xe thì chạy chậm sau đoàn, không bấm còi, không lạng lách vượt qua giữa đoàn người đi bộ.
  3. Đi bộ ngang rạp tang thì đi chậm, nói nhỏ. Tắt nhạc trong tai nghe nếu đang mở to, ngừng cười nói ồn ào.
  4. Nhường lối cho đoàn. Nếu đoàn đưa tang cần đi qua chỗ bạn đứng, dạt hẳn vào lề, chờ đoàn qua hết.
  5. Nếu muốn tỏ lòng thì đứng lại một chút. Đứng yên, hơi cúi đầu khi linh cữu đi qua là cách người lạ chia buồn không cần lời.
  6. Không đứng xem lâu, không bình phẩm. Không hỏi người xung quanh nhà ai, mất vì sao.

Nếu rạp tang chiếm một phần vỉa hè khiến bạn phải đi xuống lòng đường, hãy đi cẩn thận và kiên nhẫn. Gia đình nào cũng có lúc phải mượn lối chung vài ngày cho việc hệ trọng.

Với đám cưới, đoàn rước dâu nhà người khác

Đám cưới khác đám tang ở chỗ đó là niềm vui, và nhiều gia đình không ngại người đi đường nhìn ngắm. Một đoàn rước dâu áo dài đi qua ngõ, người đi đường vỗ tay, cười chúc mừng là chuyện đẹp. Chụp một tấm từ xa, thấy cả đoàn nhỏ trong khung, phần lớn không ai phiền.

Điều nên tránh là lại gần quay cận mặt cô dâu, chú rể, khách khứa, rồi đăng lên mạng kèm lời bình phẩm về váy cưới, trang điểm, mâm cỗ. Người ta có thể rất vui khi được chúc mừng, nhưng không vui khi ảnh cưới của mình bị đem ra bàn tán bởi người không quen. Muốn chụp cận, hỏi người trong đoàn: "Chúc mừng anh chị, em xin chụp một kiểu đoàn mình đi qua được không ạ?" Họ gật thì chụp, không đăng nếu chưa hỏi thêm.

Đi xe gặp đoàn rước dâu đi bộ hay đoàn xe hoa, giảm tốc, không bấm còi giục, không cắt ngang giữa đoàn. Gặp rạp cưới chiếm lối, kiên nhẫn đi vòng như với rạp tang.

Với quán ăn, nhà hàng bình dân có tiệc cưới bên trong, khách ăn ở bàn khác không nên đi vào khu tiệc chụp ảnh, dù cửa mở.

Những tình huống khó và ngoại lệ

Đám tang chắn đường gây tắc nghẽn. Có khi rạp tang hay đoàn đưa tang làm tắc cả một đoạn đường, người đi đường bực mình, giơ máy quay để phản ánh. Nếu thật sự có vấn đề về an toàn, hãy báo chính quyền cấp xã, phường hoặc người quản lý khu vực, không quay cận cảnh tang gia đăng lên mạng.

Đám tang của người có tiếng. Khi người mất là người nhiều người biết, đám tang dễ thành chỗ đông người kéo tới quay, phát trực tiếp. Dù người mất từng là người của công chúng, gia đình họ thì không. Đứng xa, không chen vào khu vực của tang gia, không quay cận cảnh người thân đang khóc.

Đi cùng con nhỏ. Trẻ hay tò mò hỏi chuyện, chỉ trỏ. Cha mẹ giải thích nhỏ nhẹ, kéo con đứng sang bên và nói: "Nhà bác ấy có người mất, mình đi nhẹ nhàng thôi con." Đây là dịp con học sự tôn trọng mà không cần giảng.

Gặp nghi lễ theo phong tục lạ. Có khi bạn gặp một nghi lễ tang theo phong tục khác với nơi mình lớn lên. Càng lạ càng không quay để làm nội dung, vì người trong cuộc rất dễ bị hiểu sai qua vài giây video.

Muốn giữ lại kỷ niệm về phong tục thì làm cách nào

Có người quay đám tang, đám cưới bên đường không vì tò mò mà vì thật lòng quý phong tục: tiếng kèn đám ma ở quê, mâm lễ ăn hỏi bày công phu, đoàn rước dâu đi bộ qua cánh đồng. Muốn giữ lại những thứ đó là chính đáng. Chỉ cần đổi cách làm.

Thay vì quay người, hãy ghi lại bằng chữ. Vài dòng ghi chú trong điện thoại về những gì mình thấy, nghe, cảm nhận, giữ được kỷ niệm mà không lấy đi hình ảnh của ai. Với đám cưới, nếu có người trong đoàn vui vẻ, hỏi xin chụp phần lễ vật, hoa cưới, đoàn người từ phía sau. Với đám tang thì không chụp gì cả, kể cả phần kèn trống hay linh xa, vì đó vẫn là của một gia đình đang đau.

Nếu bạn thật sự muốn tìm hiểu về phong tục cưới hỏi, tang lễ của một vùng, cách tử tế là hỏi người lớn tuổi trong nhà, trong xóm, hoặc tìm sách, tư liệu do người có chuyên môn ghi lại với sự đồng ý của các gia đình. Không cần dùng nỗi đau hay niềm vui riêng của một nhà xa lạ làm tư liệu.

Khi người khác quay, và khi chính mình lỡ quay

Thấy người đi đường bên cạnh đang quay cận cảnh tang gia, bạn có thể nhắc rất nhẹ, giọng thấp: "Nhà người ta đang có tang, mình cất máy đi em." Thường thì chỉ cần vậy là người kia nhận ra. Nếu là người nhà mình, nhắc trong lúc về. Không cãi nhau ngay trước rạp tang, vì làm vậy còn làm phiền gia đình hơn.

Thấy một đoạn video quay đám tang người lạ đang lan trong nhóm bạn bè hay nhóm cư dân, không chia sẻ tiếp. Nếu thân với người đăng, nhắn riêng gợi ý gỡ.

Nếu chính bạn đã lỡ quay, xoá đi. Nếu đã đăng, gỡ xuống càng sớm càng tốt. Nếu gia đình tang chủ liên hệ, xin lỗi thẳng: "Cháu xin lỗi gia đình, cháu quay khi đi ngang mà không nghĩ, cháu đã gỡ rồi ạ." Không cần giải thích ý định, gia đình đang đau, một lời xin lỗi ngắn là đủ.

Về nguyên lý, hình ảnh của người đã mất và của gia đình họ vẫn được pháp luật bảo vệ, việc sử dụng hình ảnh người đã mất thường cần sự đồng ý của người thân. Đăng hình ảnh tang lễ kèm lời lẽ xúc phạm có thể khiến người đăng phải chịu trách nhiệm. Mức cụ thể do văn bản hiện hành quy định, tra trên cổng thông tin chính thức khi cần.

Đám tang và đám cưới người lạ: nên và tránh

Hai dịp, hai không khí khác nhau, nhưng cùng một nguyên tắc là đó là việc riêng của một gia đình.

DịpNênTránh
Đoàn đưa tang trên đườngGiảm tốc, nhường lối, giữ yên lặngBấm còi, vượt giữa đoàn, giơ máy quay
Rạp tang bên vỉa hèĐi chậm, nói nhỏ, tắt nhạcĐứng xem lâu, hỏi chuyện, chụp ảnh
Đoàn rước dâu đi bộChúc mừng, chụp từ xa nếu muốnQuay cận mặt cô dâu, đăng kèm bình phẩm
Rạp cưới chiếm lốiKiên nhẫn đi vòngThan phiền to tiếng trước nhà người ta
Tiệc cưới trong quán ănĂn ở bàn mình, giữ khoảng cáchĐi vào khu tiệc chụp ảnh

Một câu hỏi tự kiểm nhanh: nếu đây là đám của nhà mình, mình có muốn người lạ đứng quay không. Câu trả lời gần như luôn rõ ràng.

Với đám cưới, câu hỏi tự kiểm hơi khác: nếu mình là cô dâu, mình có vui khi thấy ảnh cận mặt mình lên mạng kèm lời bình của người lạ không. Chúc mừng từ xa thì ai cũng vui, còn bàn tán thì không ai muốn, kể cả lời khen quá đà.

Câu hỏi thường gặp

Quay đám tang người lạ đi qua đường có sao không?

Không nên. Đó là lúc gia đình đau nhất và không có cách từ chối người đi đường. Cất máy, giảm tốc, nhường lối là cách chia buồn của người lạ.

Gặp đoàn đưa tang thì có cần dừng lại không?

Không bắt buộc dừng, nhưng nên giảm tốc, không bấm còi, không vượt giữa đoàn người đi bộ. Nếu muốn, đứng lại một chút và hơi cúi đầu khi linh cữu đi qua.

Chụp đoàn rước dâu nhà người khác có được không?

Chụp từ xa, thấy cả đoàn nhỏ trong khung thường không ai phiền. Muốn chụp cận cô dâu, chú rể thì hỏi người trong đoàn, và không đăng lên mạng kèm bình phẩm khi chưa được đồng ý.

Rạp tang chiếm vỉa hè làm mình phải đi xuống đường thì phản ánh ở đâu?

Nếu thật sự nguy hiểm, ví dụ rạp chắn khúc cua hay lối thoát của cả khu, báo chính quyền cấp xã, phường hoặc người quản lý khu vực. Không quay cận cảnh tang gia để đăng lên mạng phản ánh, vì người chịu tổn thương là gia đình đang có tang.

Đám tang người nổi tiếng có được quay không?

Người mất từng là người của công chúng nhưng gia đình họ thì không. Nếu đến tiễn, đứng ở khu vực dành cho người ngoài, không chen vào chỗ tang gia, không quay cận cảnh người thân đang khóc và không phát trực tiếp.

Lỡ quay đám tang và đăng lên rồi thì làm sao?

Gỡ xuống ngay. Nếu gia đình liên hệ, xin lỗi ngắn và thật lòng, không giải thích dài. Nếu biết có người đã chia sẻ tiếp, nhắn họ gỡ giúp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138