Trước khi thêm ai vào một nhóm chat, nên nhắn riêng hỏi họ một câu và nói rõ nhóm để làm gì; khi họ vào thì giới thiệu một dòng cho cả nhóm biết. Gắn thẻ cả nhóm chỉ dành cho việc mà mọi thành viên cần biết ngay, còn việc của một vài người thì gắn tên đúng những người đó.
Lập nhóm chat giờ chỉ mất mười giây: chọn tên, tích vào danh bạ, bấm tạo. Vì dễ như vậy nên ai cũng có lúc là người tạo nhóm, từ nhóm họp lớp, nhóm đi du lịch, nhóm dự án, tới nhóm lo đám cưới. Người được thêm vào thì không được hỏi: đang yên đang lành, điện thoại báo mình đã ở trong một nhóm bốn mươi người lạ, số điện thoại của mình hiện ra với tất cả. Bài này đứng ở phía người tạo và quản trị nhóm: làm sao để nhóm có ích mà không thành gánh cho những người mình kéo vào.
Vì sao người tạo nhóm cần hỏi trước
Vào nhóm là lộ thông tin. Khi được thêm vào nhóm, tên, ảnh đại diện và thường cả số điện thoại của người đó hiện ra với mọi thành viên. Người lạ trong nhóm có thể nhắn riêng, kết bạn, thậm chí dùng số đó cho việc khác.
Rời nhóm khó hơn không vào. Người bị thêm vào rồi muốn ra phải bấm rời, và cả nhóm thấy dòng thông báo họ đã rời. Nhiều người ngại mang tiếng nên ở lại chịu đựng.
Nhóm tạo ra nghĩa vụ đọc. Mỗi nhóm là thêm một nguồn thông báo. Người đang ở trong hàng chục nhóm sẽ thấy thêm một nhóm nữa là thêm một gánh.
Hỏi trước giúp nhóm có đúng người. Người được hỏi sẽ cho biết nếu mình không phải người phụ trách, gợi ý người khác phù hợp hơn. Nhóm vì thế gọn và đúng việc ngay từ đầu.
Lập nhóm cho đúng: từ lúc tạo tới tin đầu tiên
Làm theo thứ tự dưới đây, nhóm sẽ có khởi đầu rõ ràng và ít người phải băn khoăn.
- Nghĩ xem có cần nhóm không. Việc của ba người trong hai ngày có khi chỉ cần nhắn riêng hoặc gọi một cuộc. Nhóm hợp với việc kéo dài, nhiều người, cần lưu thông tin chung.
- Nhắn riêng hỏi trước từng người, nhất là người không thân: Anh ơi, em lập nhóm để lo chuyến dã ngoại cuối tháng của lớp, khoảng hai chục người, em thêm anh vào nhé?
- Đặt tên nhóm nói rõ mục đích và thời hạn nếu có: "Dã ngoại lớp tháng Mười", "Lo đám cưới anh Hải". Tên rõ giúp người ta biết nhóm này để làm gì, khi nào kết thúc.
- Viết tin đầu tiên và ghim lại: nhóm để làm gì, ai phụ trách, nhắn trong khung giờ nào, những gì không đăng. Bốn năm dòng là đủ. Người vào sau đọc tin ghim là biết luật chơi, không ai phải nhắc lại.
- Khi thêm người mới, giới thiệu một dòng: Chào chị Ngân, chị phụ trách phần đặt xe. Cả nhóm cần hỏi về xe thì nhắn chị nhé. Người mới đỡ lạc lõng, cả nhóm biết vai của họ, và không ai phải nhắn riêng hỏi "người này là ai vậy".
- Nếu nhóm có thành viên không muốn lộ số điện thoại, xem phần cài đặt quyền riêng tư của ứng dụng, hoặc gợi ý họ chỉnh trước khi vào.
Một chi tiết hay bị quên: khi thêm người vào một nhóm đã có lịch sử trò chuyện dài, có thể họ đọc được cả những tin trước đó. Nếu trong lịch sử có chuyện không nên để người mới thấy, cân nhắc lập nhóm mới thay vì thêm vào nhóm cũ.
Gắn thẻ cả nhóm, gắn tên vài người, hay không gắn
Chức năng gắn thẻ cả nhóm làm mọi điện thoại rung và hiện thông báo kể cả khi người ta đã tắt âm nhóm. Vì vậy nên dùng dè dặt.
| Tình huống | Cách làm | Vì sao |
|---|---|---|
| Đổi giờ, đổi chỗ tập trung sát ngày | Gắn thẻ cả nhóm | Ai không biết sẽ lỡ việc |
| Cần mọi người xác nhận trước hạn | Gắn thẻ cả nhóm một lần, sau đó gắn tên người chưa trả lời | Không làm phiền người đã xác nhận |
| Hỏi một việc của ba bốn người phụ trách | Gắn tên đúng những người đó | Những người khác không cần dừng tay |
| Chia sẻ ảnh, bài viết, lời chúc | Không gắn thẻ | Ai muốn xem tự mở |
| Nhắc lần thứ hai, thứ ba cùng một việc | Hạn chế gắn thẻ cả nhóm, nhắn riêng người còn thiếu | Gắn liên tục làm người ta tắt hẳn nhóm |
| Việc khẩn ngoài giờ | Gọi điện cho người cần biết, sau đó ghi lại trong nhóm | Gắn thẻ lúc khuya làm cả nhóm thức giấc |
Nếu thấy mình gắn thẻ cả nhóm hơn một lần mỗi tuần, có lẽ nhóm đang quá đông so với việc, hoặc nên tách thành nhóm nhỏ hơn theo phần việc.
Quản trị nhóm: vài quy ước gọn đáng giá hơn nhiều lời nhắc
Người tạo nhóm thường thành người quản trị dù không muốn. Phần việc chính của người quản trị không phải kiểm soát, mà là giữ cho nhóm đúng mục đích ban đầu. Một tin ghim ở đầu nhóm với ba bốn quy ước rõ ràng làm được nhiều hơn mười lần nhắc nhở về sau.
Quy ước nên ngắn và cụ thể: nhắn trong khung giờ nào; chuyện riêng thì nhắn riêng; không đăng quảng cáo, không chuyển tiếp tin chưa rõ nguồn; ảnh có người khác thì hỏi trước khi đăng. Viết theo kiểu thoả thuận chung chứ không phải lệnh cấm: Nhóm mình thống nhất nhắn từ bảy giờ sáng tới chín giờ tối, việc gấp thì gọi trực tiếp người phụ trách nhé.
Khi có người làm trái, người quản trị nhắc riêng trước, nhắc chung sau. Chỉ xoá tin hay mời ra khỏi nhóm khi tin đó gây hại thật, như lộ thông tin cá nhân của người khác, lừa đảo, xúc phạm. Và khi làm vậy, nói ngắn với nhóm lý do, không bêu tên.
Nhóm đông nên có hai người quản trị trở lên để không phụ thuộc một người, nhất là khi người đó bận hoặc nghỉ.
Thông tin quan trọng cần tra lại như danh sách, lịch, địa chỉ nên ghim hoặc để trong phần ghi chú của nhóm, thay vì để trôi giữa hàng trăm tin. Mỗi lần có thay đổi, sửa lại tin ghim và báo một dòng là đã cập nhật. Người vào sau chỉ cần đọc tin ghim là nắm được hết, không phải hỏi lại cả nhóm.
Tình huống khó: nhóm có người lớn tuổi, nhóm có cả sếp, nhóm trộn người lạ
Nhóm có người lớn tuổi mới dùng điện thoại: họ có thể chưa biết tắt âm nhóm, chưa biết gắn thẻ, đôi khi gửi nhầm. Người quản trị nên kiên nhẫn, nhắn riêng hướng dẫn khi cần, và không gắn thẻ cả nhóm lúc khuya vì máy của ông bà thường để chuông to.
Nhóm công việc có cả cấp trên và cấp dưới: người lập nhóm nên nói rõ nhóm dùng cho việc gì, ngoài giờ có cần trả lời không. Nếu không nói, người dưới sẽ tự hiểu là phải trực máy cả tối. Một câu của người lập nhóm như Tin sau sáu giờ tối mọi người xem vào sáng hôm sau nhé, việc gấp em gọi. gỡ được áp lực đó cho cả nhóm.
Nhóm trộn người lạ, như nhóm đi tour ghép, nhóm mua chung: nhắc mọi người không chia sẻ số tài khoản, giấy tờ, địa chỉ nhà trong nhóm. Người lạ trong nhóm có thể nhắn riêng mời chào hay lừa đảo, người quản trị nên cảnh báo trước một câu và gỡ ngay những tài khoản có dấu hiệu bất thường.
Nhóm có trẻ vị thành niên, như nhóm đội bóng thiếu niên hay nhóm lớp học thêm có cả học sinh: người lớn quản trị nên tách nhóm phụ huynh và nhóm học sinh nếu được, không để người lớn lạ nhắn riêng cho trẻ qua nhóm, và nhắc các con báo ngay bố mẹ khi có ai nhắn riêng nội dung lạ.
Khi việc đã xong: đóng nhóm thế nào
Nhóm lập cho một việc có thời hạn, như một chuyến đi hay một đám cưới, thường bị bỏ hoang sau đó, rồi thỉnh thoảng sống lại bằng một tin quảng cáo hay một tin chuyển tiếp lạc chỗ. Người tạo nhóm nên chủ động khép nhóm: nhắn cảm ơn, gửi lại thông tin cuối cùng cần lưu, báo ngày giải tán.
Mẫu: Chuyến đi xong rồi, cảm ơn cả nhà đã góp sức. Ảnh chung em để trong phần lưu trữ của nhóm, mọi người tải về trước Chủ nhật nhé, sau đó em giải tán nhóm. Mọi người có thời gian lưu thứ cần lưu, rồi nhóm đóng lại nhẹ nhàng, không ai phải bấm rời mà ngại.
Với nhóm lâu dài như nhóm lớp cũ, nhóm họ hàng, không cần giải tán, nhưng có thể đổi mô tả nhóm và nhắc lại quy ước khi nhóm đổi mục đích.
Khi chính mình đã lỡ thêm người không hỏi
Nếu đã lỡ kéo ai đó vào nhóm mà chưa hỏi, nhắn riêng ngay: Em vội nên thêm anh vào nhóm trước, anh thấy không tiện thì cứ rời, em hiểu ạ. Câu này mở cho họ một lối ra không mang tiếng.
Nếu ai đó rời nhóm, đừng thêm lại, đừng nhắn hỏi vì sao trong nhóm. Họ đã chọn, và người quản trị tôn trọng lựa chọn đó. Nếu việc vẫn cần họ, nhắn riêng phần việc liên quan tới họ thôi. Một người rời nhóm vẫn có thể là người bạn tốt, chỉ là họ không muốn thêm một nguồn thông báo.
Nếu lỡ gắn thẻ cả nhóm vì một việc không đáng, nhắn một câu xin lỗi ngắn và lần sau dùng gắn tên. Mọi người sẽ quên nhanh nếu nó không lặp lại.
Nếu đã lỡ để lộ số điện thoại của ai đó cho cả nhóm người lạ, như thêm họ vào nhóm mua chung, hỏi họ có muốn mình xoá khỏi nhóm không và nhắc họ để ý những tin nhắn lạ trong thời gian tới.
Câu hỏi thường gặp
Thêm người vào nhóm chat có cần hỏi trước không?
Nên hỏi, nhất là với người không thân. Vào nhóm là lộ tên, ảnh và thường cả số điện thoại với mọi thành viên, nên người được thêm cần biết nhóm để làm gì và ai ở trong đó.
Khi nào thì nên gắn thẻ cả nhóm?
Khi việc liên quan tới tất cả và cần biết ngay, như đổi giờ tập trung sát ngày. Việc của vài người thì gắn tên đúng những người đó, chia sẻ ảnh thì không cần gắn.
Nhóm chat có cần quy tắc không?
Nhóm đông nên có vài quy ước ngắn ghim ở đầu: mục đích, khung giờ nhắn, chuyện riêng nhắn riêng, không quảng cáo. Có quy ước thì người quản trị đỡ phải nhắc từng lần.
Người đã rời nhóm thì có nên thêm lại không?
Không nên thêm lại khi chưa hỏi. Họ đã chọn rời, nếu việc vẫn cần họ thì nhắn riêng phần liên quan. Thêm lại liên tục khiến người ta khó chịu hơn.
Việc xong rồi có nên giải tán nhóm không?
Nhóm cho việc có thời hạn nên được khép lại: cảm ơn, gửi thông tin cần lưu, báo ngày giải tán. Nhóm bỏ hoang dễ thành chỗ cho quảng cáo và tin lạc chỗ.
Làm quản trị nhóm có được xoá tin của người khác không?
Được, khi tin gây hại như lộ thông tin cá nhân, lừa đảo, xúc phạm. Nên nhắc riêng trước, xoá sau, và nói ngắn với nhóm lý do mà không bêu tên người đăng.