Khi đã mở một tin nhắn có câu hỏi hay lời nhờ mà chưa trả lời được ngay, nên đáp một câu ngắn để người gửi biết mình đã nhận và khi nào sẽ trả lời. Không trả lời được thì từ chối thẳng, còn để im lặng sau khi đã xem là để người gửi tự đoán, mà người ta thường đoán theo hướng xấu.
Phần lớn ứng dụng nhắn tin hiện chữ "đã xem" ngay khi người nhận mở tin. Người gửi nhìn thấy dấu đó, rồi nhìn thấy khoảng im lặng sau đó kéo dài một giờ, một ngày, một tuần. Phía người nhận, lý do thường rất bình thường: đang bận, đang nghĩ cách trả lời, đang chờ hỏi thêm người khác, hoặc mở ra lúc đang đi đường rồi quên mất. Nhưng người gửi không biết những lý do đó, họ chỉ thấy mình bị bỏ qua. Bài này nói về cả hai phía: người đã xem nên làm gì, và người đang chờ nên nghĩ và làm gì cho đúng mực.
Vì sao một câu báo nhận lại quan trọng
Người gửi đang treo việc chờ mình. Một câu hỏi về lịch họp, về giá thuê, về chuyện có đi dự đám cưới hay không thường kéo theo việc khác của người gửi. Họ không biết nên chờ tiếp hay tìm cách khác.
Im lặng dễ bị đọc thành thái độ. Với tin nhắn, không có nét mặt hay giọng nói để đỡ cho sự im lặng. Người gửi dễ nghĩ mình bị giận, bị coi thường, hoặc vừa nói điều gì sai.
Người gửi khó nhắc lại. Nhiều người ngại nhắc vì sợ bị coi là hối thúc, nên đành chờ mãi rồi lỡ việc. Một câu báo nhận từ đầu giúp họ khỏi phải chọn giữa hai cái ngại đó.
Một câu ngắn gỡ được cả hai áp lực. Người gửi yên tâm là tin đã tới, người nhận được thêm thời gian để trả lời cho chu đáo. Cả hai đều nhẹ hơn so với một khoảng trống không tên.
Với người lớn tuổi, im lặng còn gây lo. Cha mẹ nhắn hỏi con có về ăn cơm không, thấy đã xem mà không trả lời, nhiều người sẽ lo con gặp chuyện. Một chữ "dạ, con về" là đủ để cả nhà yên.
Phía người đã xem: trả lời thế nào khi chưa trả lời ngay được
Không phải tin nào cũng cần trả lời liền, nhưng tin nào có câu hỏi hay lời nhờ đều cần được báo nhận.
- Nếu trả lời được trong một phút, trả lời luôn. Đó là cách nhanh nhất, không phải nhớ thêm việc gì.
- Nếu cần thời gian, đáp một câu có mốc giờ: Em đọc rồi ạ, chiều nay em kiểm lại lịch rồi báo chị trước năm giờ. Có mốc thì người kia biết khi nào nên chờ.
- Nếu chưa quyết được, nói thật là đang cân nhắc: Cảm ơn anh đã mời, để em xem lại việc nhà cuối tuần, tối mai em trả lời chắc chắn nhé.
- Nếu câu trả lời là không, nói không sớm. Một lời từ chối rõ ràng hôm nay dễ chịu hơn nhiều so với im lặng ba ngày rồi người kia tự hiểu.
- Nếu mở tin lúc đang không tiện, đánh dấu tin là chưa đọc hoặc ghim lại để nhắc mình. Nhiều ứng dụng có chức năng này, nó giúp tránh cảnh mở ra rồi quên.
- Giữ đúng mốc đã hẹn. Hẹn chiều nay mà tới tối mai mới trả lời thì câu báo nhận lúc đầu thành lời hứa suông.
Tin nhắn không có câu hỏi, như một tấm ảnh, một lời chúc, một tin thông báo chung, thì không cần trả lời, hoặc chỉ cần thả một biểu cảm. Báo nhận dành cho những tin mà người gửi đang thật sự chờ một câu đáp.
Mức trả lời theo từng loại tin
Để không phải băn khoăn tin nào cần đáp, tin nào để qua được, có thể chia đại khái như sau.
| Loại tin | Nên đáp | Gợi ý |
|---|---|---|
| Câu hỏi cần trả lời có hoặc không | Có, trong ngày | Chưa chắc thì hẹn mốc giờ trả lời |
| Lời nhờ việc | Có, càng sớm càng tốt | Nhận hay từ chối đều nói rõ |
| Lời mời đám cưới, sinh nhật, họp lớp | Có, trước hạn người mời cần biết | Không đi được vẫn nên cảm ơn và chúc |
| Tin công việc từ đồng nghiệp, khách | Có, trong giờ làm việc | Ngoài giờ thì trả lời sáng hôm sau |
| Tin chia sẻ ảnh, bài viết, lời chúc | Không bắt buộc | Một biểu cảm hoặc một câu ngắn là đủ |
| Tin nhóm chung không gắn tên mình | Không bắt buộc | Trừ khi có câu hỏi cần mọi người xác nhận |
Bảng chỉ là điểm khởi đầu. Với người thân trong nhà, nhất là cha mẹ lớn tuổi, nên đáp nhanh cả những tin không có câu hỏi, vì với họ một chữ trả lời là dấu hiệu con cháu vẫn ổn.
Phía người chờ: bao lâu thì nhắc, nhắc thế nào
Người đang chờ trả lời thường sốt ruột hơn mức cần. Trước khi nhắc, nghĩ xem tin của mình có gấp thật không, và người kia có thể đang bận chuyện gì. Với tin công việc thông thường, chờ khoảng một ngày làm việc rồi nhắc là vừa; với việc có hạn chót, nhắc trước hạn một khoảng đủ để người kia còn kịp xử lý.
Lời nhắc nên mang thông tin mới hoặc giúp người kia trả lời dễ hơn, chứ không phải câu trách. Thay vì Sao anh xem rồi mà không trả lời?, có thể viết: Em nhắc lại chuyện lịch giao hàng, nếu anh chưa chốt được thì thứ Năm em giao như cũ nhé. Câu này cho người kia một lựa chọn mặc định, họ chỉ cần đáp "được" là xong.
Không nên nhắc dồn dập nhiều tin liên tiếp, không nên nhắc qua nhiều kênh cùng lúc như vừa nhắn vừa gọi vừa gắn tên trong nhóm. Làm vậy chỉ khiến người kia thấy bị dồn, và lần sau thấy tên mình là ngại mở.
Nếu nhắc hai lần vẫn im lặng, với việc riêng thì nên tự hiểu và để đó; với việc chung, tìm người khác có thể trả lời thay, hoặc gọi điện một cuộc ngắn.
Ngoại lệ và những lúc nên rộng lòng
Có người ít dùng điện thoại, có người đang chăm con nhỏ, chăm người ốm, đang trong giai đoạn khó khăn, mở tin ra đọc nhưng không còn sức để trả lời. Với những người đó, im lặng không phải là coi thường. Một lời nhắn kiểu Chị cứ nghỉ ngơi, không cần trả lời em đâu. là món quà nhỏ.
Người lớn tuổi đôi khi không biết mình đã "xem", hoặc đọc xong định gọi lại mà quên. Thay vì trách, con cháu gọi điện là nhanh nhất.
Người đang đi du lịch, đang ở vùng sóng yếu, đang thi cử thì càng nên được thông cảm. Nếu chính mình sắp vào một giai đoạn bận như vậy, có thể báo trước với những người hay liên lạc: Tuần này em đi công tác, tin nhắn em trả lời buổi tối thôi ạ.
Còn khi thấy một người quen vốn hay trả lời nhanh bỗng im lặng kéo dài, đó có khi là dấu hiệu họ đang có chuyện. Một câu hỏi thăm không kèm việc gì đáng giá hơn một lời nhắc việc.
Trong nhóm đông người, chuyện nhiều người đã xem mà không ai trả lời một câu hỏi chung cũng hay gặp, vì ai cũng nghĩ người khác sẽ trả lời. Nếu mình là người hỏi, gắn tên đúng một hai người có thể trả lời thay vì hỏi cả nhóm. Nếu mình là người biết câu trả lời, đừng chờ người khác, đáp một câu là cả nhóm đỡ phải chờ.
Khi chính mình đã để ai đó chờ quá lâu
Ai cũng có lúc mở tin rồi quên mất cả tuần. Khi nhớ ra, đừng giả như vừa mới thấy, cũng đừng xin lỗi dài dòng. Một câu là đủ: Em xin lỗi, em đọc tin hôm trước rồi quên trả lời. Chuyện lịch họp thì em đi được thứ Ba ạ. Nhận lỗi ngắn rồi đi thẳng vào câu trả lời.
Nếu sự chậm trễ đã làm người kia lỡ việc, như họ phải tìm người khác thay vì chờ mình, nên nói thêm một câu ghi nhận: Để anh phải tìm người khác là lỗi của em, lần sau em sẽ báo sớm hơn. Rồi giữ lời ở lần sau.
Nếu thấy mình hay để tin tồn, có thể dành một khung giờ cố định mỗi ngày, như sau bữa trưa, để trả lời hết những tin còn treo. Gom lại một lần nhẹ đầu hơn là để chúng lởn vởn suốt ngày.
Một mẹo khác là đừng mở tin khi chưa có thời gian trả lời. Nhìn phần xem trước trên màn hình khoá đủ để biết tin có gấp không; tin không gấp thì để nguyên dấu chưa đọc, tới lúc rảnh mở ra và trả lời luôn một lượt. Cách này vừa đỡ quên, vừa không để người gửi nhìn thấy chữ đã xem rồi ngồi chờ vô ích.
Tắt chữ "đã xem" có phải là cách hay?
Một số ứng dụng cho phép tắt hiển thị trạng thái đã xem. Với người hay bị áp lực trả lời ngay, đó là quyền của họ và giúp họ trả lời theo nhịp của mình.
Nhưng tắt chữ "đã xem" không thay được việc báo nhận. Người gửi vẫn không biết tin đã tới hay chưa, vẫn chờ. Nếu đã tắt, càng nên có thói quen đáp ngắn những tin có câu hỏi, để người khác không phải nhắc lại.
Còn với việc chung, như nhóm làm việc hay nhóm lớp phụ huynh, nên để trạng thái hiển thị bình thường và đáp vào những tin cần xác nhận. Người phụ trách thông báo đỡ phải đi hỏi từng người đã đọc chưa, và cả nhóm biết thông tin đã tới đủ.
Ở chiều ngược lại, người gửi cũng không nên soi chữ "đã xem" của người khác như một bản điểm danh. Người ta mở tin lúc đang chờ thang máy, đang xếp hàng trả tiền, đọc lướt rồi cất máy là chuyện thường. Dấu đã xem chỉ cho biết tin đã tới, không cho biết người kia đã rảnh để trả lời.
Câu hỏi thường gặp
Đã xem tin mà không trả lời có phải là bất lịch sự?
Với tin có câu hỏi hay lời nhờ thì để im lâu là thiếu chu đáo, vì người gửi đang chờ. Với tin chia sẻ, lời chúc hay thông báo chung thì không trả lời cũng không sao.
Chưa biết trả lời thế nào thì có nên chờ nghĩ xong rồi mới nhắn?
Nên đáp một câu báo nhận trước, kèm mốc giờ sẽ trả lời. Người gửi biết tin đã tới và biết khi nào nên chờ, mình cũng có thời gian để nghĩ cho chu đáo.
Bao lâu thì nên nhắc lại người chưa trả lời?
Tin công việc thường chờ khoảng một ngày làm việc. Việc có hạn chót thì nhắc trước hạn đủ để người kia còn kịp. Việc riêng thì nhắc tối đa hai lần rồi để đó.
Nhắc lại thế nào để không giống đòi nợ?
Đưa thêm thông tin hoặc một lựa chọn mặc định, ví dụ "nếu anh chưa chốt thì em làm như cũ nhé". Tránh câu hỏi vì sao chưa trả lời, vì nó đặt người kia vào thế phải biện minh.
Từ chối qua tin nhắn có bị coi là lạnh lùng không?
Không, nếu có lời cảm ơn và từ chối rõ ràng, sớm. Từ chối sớm tôn trọng người hỏi hơn nhiều so với im lặng để họ tự hiểu sau vài ngày chờ.
Cha mẹ hay trách vì đọc tin mà không trả lời thì làm sao?
Với cha mẹ, chỉ một chữ "dạ" hay "con thấy rồi" cũng đủ yên lòng. Nếu bận thật, gọi lại một cuộc ngắn vào giờ rảnh để cha mẹ nghe giọng là cách gỡ nhanh nhất.