Ngồi quán cà phê làm việc cả ngày là bình thường, miễn là mình gọi món tương xứng với thời gian ngồi, dùng chỗ và ổ cắm vừa đủ một người, nói chuyện điện thoại hay họp trực tuyến ở mức không làm phiền bàn bên, và nhường bàn lớn khi quán đông. Quán cà phê bán đồ uống, nhưng thực chất là cho thuê chỗ ngồi kèm đồ uống.
Tình huống: một quán nhỏ có sáu bàn, hai cái gần ổ điện. Từ tám giờ sáng, một người mở máy tính, gọi một ly cà phê và ngồi tới năm giờ chiều, bàn bốn ghế bày sạc, chuột, sổ, túi. Buổi trưa có một nhóm vào, đứng nhìn quanh rồi ra. Chủ quán không nói gì vì ngại, nhưng cuối ngày nhìn doanh thu thì thở dài. Người ngồi làm việc cũng không có ý xấu, chỉ là chưa ai nói cho họ biết điều đó trông thế nào từ phía quán.
Vì sao ngồi lâu cần một chút ý tứ
Một quán cà phê nhỏ có số bàn hữu hạn và tiền thuê mặt bằng tính theo tháng. Mỗi bàn phải quay vòng đủ lượt trong ngày thì quán mới sống được. Khi một người ngồi chín tiếng với một ly nước, quán gần như mất trắng một bàn. Nếu nhiều người làm vậy, quán buộc phải đặt giới hạn thời gian, tắt ổ điện, hay đóng cửa, và người làm việc tự do mất luôn một chỗ ngồi quen.
Lý do thứ hai là không gian chung. Quán cà phê là nơi người ta đến để trò chuyện, đọc sách, nghỉ ngơi. Một cuộc họp trực tuyến bật loa ngoài hay giọng nói to qua tai nghe có thể làm cả góc quán phải nghe chuyện công việc của người khác. Không ai có lỗi khi phải làm việc, nhưng cách làm việc có thể làm phiền.
Lý do thứ ba là an toàn và riêng tư. Dây sạc kéo qua lối đi là chỗ vấp. Màn hình mở thông tin công việc ở nơi đông người dễ bị nhìn thấy. Máy tính bỏ lại khi đi vệ sinh là cơ hội cho kẻ gian.
Gọi món và ngồi bao lâu cho tương xứng
Gọi theo thời gian ngồi. Không có con số chung cho mọi quán, nhưng một cách nghĩ dễ dùng: ngồi khoảng hai ba tiếng thì gọi thêm một món, dù chỉ là chai nước hay một chiếc bánh. Ngồi nguyên ngày thì gọi bữa trưa ngay tại quán nếu quán có bán.
Hỏi chủ quán nếu định ngồi cả ngày. Một câu khi gọi món đầu tiên: "Chị ơi, em ngồi làm việc đến chiều được không ạ?" Nhiều quán vui vẻ đồng ý và còn chỉ chỗ có ổ điện. Có quán đặt giới hạn giờ cao điểm; biết trước để tự sắp xếp.
Chọn quán hợp với việc mình làm. Quán rộng, có bàn dài dùng chung, có ổ điện ở nhiều chỗ thường sẵn lòng đón người làm việc. Quán nhỏ năm sáu bàn hợp với ngồi một hai tiếng hơn là cả ngày.
Không mang đồ uống ngoài vào. Ngồi làm việc cả ngày ở một quán mà uống nước mang từ nhà theo, gọi đồ ăn từ quán khác giao tới là đặt chủ quán vào thế khó. Nếu cần ăn trưa, ra ngoài ăn hoặc hỏi quán trước.
Giờ cao điểm thì linh hoạt. Quán đông vào giờ trưa hay chiều tối cuối tuần. Đó là lúc nên rút gọn chỗ, nhường bàn lớn, hoặc tranh thủ ra ngoài nghỉ.
Chỗ ngồi, ổ cắm, dây sạc: dùng vừa đủ một người
Những việc cụ thể giữ cho mình làm việc thoải mái mà không chiếm của người khác:
- Chọn bàn đúng cỡ. Đi một mình thì ngồi bàn hai, quầy dài hoặc bàn chung. Đừng một người một bàn bốn ghế, nhất là khi quán chỉ có vài bàn như vậy.
- Đồ đạc gọn trong phần bàn của mình. Túi để dưới ghế hoặc trên đùi, không đặt lên ghế trống bên cạnh như một cách giữ chỗ.
- Ổ cắm dùng một chân. Sạc máy tính trước, điện thoại sạc sau hoặc dùng cục sạc dự phòng. Thấy người khác cần cắm, nhường hoặc rút điện thoại ra cho họ.
- Dây không vắt qua lối đi. Nếu ổ ở xa, đổi chỗ ngồi chứ không kéo dây ngang lối, người bưng khay dễ vấp.
- Âm thanh qua tai nghe. Mọi video, nhạc, bài giảng đều qua tai nghe. Tắt tiếng bàn phím, tiếng thông báo nếu máy có.
- Rời bàn thì dọn. Mang ly, đĩa ra quầy nếu quán làm theo kiểu tự phục vụ, lau chỗ đổ, rút dây, kéo ghế vào.
Dùng vừa đủ một người là chuẩn dễ hiểu nhất. Mọi chi tiết khác chỉ là cách áp chuẩn đó vào bàn, ghế, ổ cắm và âm thanh.
Gọi điện, họp trực tuyến ở quán
Cuộc gọi ngắn vài phút thì nói nhỏ tại bàn là bình thường. Cuộc gọi dài, nội dung riêng tư hay công việc nhạy cảm thì ra ngoài cửa hoặc ra góc vắng. Nói qua tai nghe thường làm người ta nói to hơn họ tưởng, vì không nghe được giọng mình; cố ý hạ giọng xuống một nấc.
Họp trực tuyến kéo dài cả tiếng thì quán cà phê không phải nơi lý tưởng. Nếu buộc phải họp, chọn góc xa, đeo tai nghe có micro gần miệng, tắt camera nếu không cần, nói ngắn. Đừng bật loa ngoài trong bất cứ hoàn cảnh nào. Khi có cuộc họp quan trọng định trước, tìm phòng họp thuê theo giờ hoặc không gian làm việc chung sẽ hợp hơn.
Một điểm hay bị quên là chuyện riêng tư của chính mình và người trong cuộc gọi: tên khách hàng, số liệu công ty, chuyện nhân sự nói ra ở quán là bàn bên nghe được. Giữ âm lượng thấp không chỉ để không làm phiền mà còn để không làm lộ chuyện của người khác.
Giữ bàn, đi vệ sinh và những chuyện khó
Đi vệ sinh, ra nghe điện thoại. Đi vài phút thì để ly nước, cuốn sổ lại giữ bàn là bình thường. Máy tính, ví, điện thoại thì mang theo hoặc nhờ người bàn bên trông: "Anh để ý giúp em cái máy một chút nhé."
Đi ăn trưa ngoài. Đi hơn nửa tiếng thì nên trả bàn, mang đồ theo. Để nguyên đồ trên bàn giữ chỗ cả giờ trong lúc quán đông là chiếm chỗ người khác đang cần.
Quán đông bất ngờ. Có nhóm vào không có chỗ: nếu mình đang ngồi bàn lớn, gom đồ, chuyển sang bàn nhỏ hay quầy, hoặc mời họ ngồi ghép phần bàn còn trống. Chủ quán sẽ nhớ điều đó.
Người lớn tuổi, người đi cùng trẻ nhỏ vào quán. Họ cần chỗ gần cửa, chỗ ít bậc thang. Nếu mình đang ngồi đó với máy tính, nhường chỗ là việc nhẹ nhàng.
Chủ quán nhắc giờ. Có quán giới hạn thời gian ngồi giờ cao điểm. Khi được nhắc, gật đầu và thu xếp, không cần phân bua. Đó là quy định của nơi mình đang dùng.
Khi bàn bên làm phiền mình, và khi mình làm phiền người khác
Bàn bên họp trực tuyến to tiếng hay mở video bằng loa ngoài: đợi một quãng ngắt rồi nói nhẹ: "Anh ơi, anh vặn nhỏ giúp em một chút được không ạ, em đang phải tập trung." Đa số sẽ xin lỗi ngay vì họ không nhận ra. Nếu vẫn ồn, đổi chỗ hoặc nhờ nhân viên quán nhắc chung; đừng gay gắt, đừng chụp ảnh người ta đăng nhóm phàn nàn.
Thấy một bàn bỏ máy tính đi lâu, không có ai trông, có thể báo nhân viên để họ để ý; đừng tự đụng vào đồ của người khác.
Nếu chính mình bị nhắc vì nói to hay ngồi lâu, đừng ngại: "Em xin lỗi, em không để ý, em ra ngoài nghe." Rồi làm luôn. Nếu nhận ra mình ngồi cả ngày mà chỉ gọi một ly, trước khi về có thể gọi thêm một món mang đi, hoặc lần sau quay lại gọi đầy đủ hơn. Không phải để chuộc lỗi, mà vì quán đó là một chỗ mình muốn còn được ngồi lâu dài.
Màn hình, giấy tờ và hình ảnh: riêng tư ở chỗ công cộng
Ngồi quán làm việc là làm việc ở nơi ai cũng đi ngang qua. Màn hình hướng ra lối đi có thể để lộ thư từ công việc, bảng lương, hồ sơ khách hàng. Chọn chỗ lưng tựa tường, hạ độ sáng màn hình, khoá máy khi rời đi dù chỉ một phút. Giấy tờ in ra thì cất vào túi, không để mở trên bàn.
Chiều ngược lại, mình cũng không nhìn vào màn hình của bàn bên, không đọc tin nhắn của người đang ngồi cạnh. Ở quán đông, ngồi sát nhau là chuyện khó tránh; quay mặt hướng khác là cách giữ riêng tư cho người kia.
Nhiều người thích chụp góc làm việc của mình đăng mạng xã hội. Khi chụp, để ý khung hình có người lạ ở bàn khác hay không; nếu có, đổi góc hoặc chờ họ đi. Một tấm ảnh bàn làm việc đẹp không cần có mặt người khác trong đó.
Khi gọi video, phía sau lưng mình là những người đang ngồi ở quán; họ không đồng ý xuất hiện trong cuộc họp của mình. Ngồi quay lưng vào tường hoặc dùng phông nền ảo là cách đơn giản để không đưa người khác vào hình.
Một ngày làm việc ở quán: nên, tránh và vì sao
Tóm các chi tiết trên thành bảng:
| Nên | Tránh | Vì sao |
|---|---|---|
| Hỏi chủ quán nếu định ngồi cả ngày | Ngồi chín tiếng không nói gì | Quán biết trước để sắp chỗ, mình biết giới hạn |
| Gọi thêm món sau vài tiếng | Một ly nước cho cả ngày | Quán sống bằng lượt bàn và đồ bán ra |
| Ngồi bàn hai hoặc bàn chung | Một người chiếm bàn bốn, đặt túi lên ghế trống | Người đi nhóm cũng cần chỗ |
| Âm thanh qua tai nghe, nói khẽ | Bật loa ngoài, họp to tiếng | Quán là chỗ nghỉ của người khác |
| Mang theo máy khi rời bàn lâu | Bỏ máy trên bàn giữ chỗ cả giờ | An toàn tài sản và nhường chỗ khi đông |
Đọc kỹ thì bảng này không đòi người làm việc phải tiêu nhiều tiền hơn hay ngồi ít hơn đáng kể. Nó chỉ đòi mình nhìn quán như một nơi người khác đang kinh doanh và người khác đang nghỉ ngơi, chứ không phải văn phòng riêng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Ngồi quán cà phê làm việc cả ngày có bị coi là bất lịch sự không?
Không, nếu mình gọi món tương xứng, dùng chỗ vừa đủ và nhường bàn khi quán đông. Nhiều quán sẵn lòng đón người làm việc. Hỏi chủ quán một câu từ đầu giúp mọi chuyện rõ ràng.
Ngồi bao lâu thì nên gọi thêm món?
Không có con số bắt buộc. Cách nghĩ dễ dùng là cứ khoảng hai ba tiếng gọi thêm một món nhỏ, và ăn trưa tại quán nếu ngồi cả ngày. Quan trọng là quán thấy mình là khách chứ không chỉ là người thuê chỗ miễn phí.
Có được để máy tính trên bàn khi đi vệ sinh không?
Đi vài phút thì nhiều người vẫn làm, nhưng an toàn hơn là mang theo hoặc nhờ người bàn bên trông giúp. Ví và điện thoại luôn nên mang theo người.
Họp trực tuyến ở quán cà phê thế nào cho không phiền ai?
Chọn góc xa, đeo tai nghe có micro, nói khẽ và ngắn, không bật loa ngoài. Cuộc họp dài hay nội dung riêng tư thì nên tìm phòng họp hoặc không gian làm việc chung.
Quán chỉ có một ổ điện mà người khác cũng cần cắm thì sao?
Nhường bớt: rút sạc điện thoại ra, để người kia cắm máy. Nếu máy mình còn pin, nhường hẳn một lúc. Ổ điện trong quán là của chung, không phải của người đến trước.
Bàn bên mở video bằng loa ngoài thì nhắc thế nào?
Chờ họ dừng một chút, nói nhẹ nhờ vặn nhỏ hoặc dùng tai nghe. Đa số sẽ làm ngay vì không để ý. Nếu không được, đổi chỗ hoặc nhờ nhân viên quán nhắc chung cho cả quán.