SongDung.comSống Đúng
Quán xá, siêu thị, rạp và chỗ đông người

Ăn ở quán bình dân lúc đông khách: ngồi ghép bàn, ăn xong nhường chỗ, gọi nhân viên

Giờ trưa quán cơm, quán phở chật kín: ngồi ghép bàn với người lạ, ăn xong ngồi bao lâu, để rác ra sao, gọi nhân viên thế nào cho quán chạy và người sau có chỗ.

wide shot of a busy small eatery at noon, two office workers seen from behind sharing a table with strangers and stacking their bowls neatly, warm daylight

Ở quán bình dân lúc đông, chuẩn mực là chiếm vừa đủ chỗ mình cần, ăn xong không ngồi lâu khi có người đang đứng chờ bàn, để lại bàn gọn để quán dọn nhanh, và gọi nhân viên bằng một câu đủ nghe chứ không gõ bát hay huýt sáo. Ngồi ghép bàn với người lạ là chuyện bình thường, chỉ cần hỏi một câu trước khi ngồi.

Tình huống: mười hai giờ trưa, quán cơm văn phòng chỉ có tám cái bàn. Một bàn bốn ghế có một người ngồi, ăn xong từ lâu, đang lướt điện thoại. Bên cạnh, ba người cầm khay đứng nhìn quanh. Chủ quán ngại không dám mời, khách đứng chờ ngại không dám hỏi. Không ai sai luật, nhưng cả quán chậm lại, và người làm công ăn lương chỉ có bốn mươi lăm phút nghỉ trưa thì mất dần từng phút.

Vì sao quán bình dân giờ cao điểm cần một nhịp chung

Quán bình dân sống bằng số lượt khách trong một hai tiếng cao điểm. Một bàn quay vòng được ba lượt hay chỉ một lượt là khác biệt giữa có lãi và hoà vốn. Với người ăn, đó lại là chuyện có chỗ ngồi hay phải đi tìm quán khác trong giờ nghỉ ít ỏi. Nhịp chung của quán là nhịp ăn vừa phải, đứng lên khi xong, nhường chỗ cho người sau.

Lý do thứ hai là vệ sinh. Bàn để lại xương, khăn giấy vo tròn, nước canh đổ thì người dọn mất nhiều thời gian hơn, khách sau phải ngồi chờ hoặc ngồi vào bàn còn bẩn. Ở quán chật, lối đi giữa các bàn hẹp; ghế kéo ra xa, túi để dưới đất là chỗ vấp của người bưng tô nước nóng.

Lý do thứ ba là không khí chung. Quán nhỏ thì tiếng nói vang. Một bàn nói to, bật video có tiếng, gọi nhân viên bằng tiếng gõ đũa vào ly là cả quán phải nghe. Ai cũng đang nghỉ trưa, cũng muốn một bữa ăn yên.

Từ lúc bước vào đến lúc đứng lên

Nhịp làm đúng ở quán bình dân lúc đông có thể đi theo thứ tự này:

  1. Đứng ở cửa nhìn một lượt hoặc hỏi người phục vụ. "Chị ơi, quán còn chỗ cho một người không ạ?" Nhiều quán sắp chỗ cho khách; tự đi tìm có khi chiếm nhầm bàn đã có người gọi món.
  2. Ngồi đúng cỡ bàn. Đi một hai người thì ưu tiên bàn nhỏ hoặc ghép bàn lớn còn trống ghế, chừa bàn bốn sáu chỗ cho nhóm đông.
  3. Hỏi trước khi ngồi ghép. "Em ngồi đây được không anh?" Người ngồi trước gật là xong, không cần nói thêm. Ngồi xong thì gom đồ của mình vào phía mình.
  4. Gọi món gọn. Xem sẵn bảng món trong lúc chờ, gọi một lần cho cả bàn, nói rõ món kiêng.
  5. Ăn rồi để bàn gọn. Xếp bát chồng lên nhau nếu quán quen làm vậy, gom xương, giấy vào một đĩa, lau chỗ mình làm đổ.
  6. Đứng lên khi xong, nhất là khi có người chờ. Trả tiền, cảm ơn, kéo ghế vào lại chỗ cũ.

Nếu quán vắng, những quy tắc về thời gian ngồi nhẹ đi nhiều; chỉ cần để bàn gọn và trả tiền đầy đủ là đủ. Chuẩn mực nghiêm hơn khi quán đông vì lúc đó mỗi việc nhỏ ảnh hưởng tới nhiều người hơn.

Ngồi ghép bàn với người lạ: vài chi tiết cho cả hai bên dễ chịu

Người ngồi trước không cần nhường cả bàn. Nếu mình đang ngồi một mình ở bàn bốn ghế và có người hỏi ghép, gật đầu và gom đồ về phía mình. Không cần nói chuyện, không cần mời. Ngồi ghép ở quán bình dân là thói quen chung, không ai coi là làm phiền.

Không lấn sang phần bàn của người kia. Đĩa rau, bát nước chấm, hộp giấy ăn để giữa bàn là của chung; lấy dùng thì được, đừng kéo hẳn về phía mình. Điện thoại, chìa khoá đặt gọn trước mặt.

Giữ âm lượng. Ngồi sát người lạ thì nói chuyện điện thoại nhỏ, ngắn, hoặc ra ngoài nghe. Xem video thì đeo tai nghe.

Đừng nhìn vào bát người khác để bình luận. Người ta gọi món gì, ăn nhiều hay ít, thêm ớt bao nhiêu là chuyện của họ. Câu hỏi thăm kiểu "món này ngon không anh" thì được, chê thì không.

Có người ngồi ghép mang theo trẻ nhỏ. Dịch đồ nóng, đồ sắc ra xa phía trẻ, để cha mẹ có chỗ đặt bát cho con. Một cử chỉ nhỏ nhưng người kia sẽ nhớ.

Ăn xong ngồi bao lâu, mang đồ ngoài vào có được không

Khi có người đang đứng chờ. Ăn xong thì uống nốt cốc trà, trả tiền và đứng lên. Muốn nói chuyện tiếp thì ra ngoài hoặc sang quán nước. Đây không phải quy định của quán mà là cách để người đang đứng có chỗ ăn trong giờ nghỉ ít ỏi.

Khi quán vắng. Ngồi thêm một lúc là bình thường. Nếu ngồi lâu, gọi thêm một cốc nước như một cách cảm ơn quán đã cho mình chỗ.

Ngồi giữ bàn cho cả nhóm chưa đến. Giờ đông thì chỉ giữ khi người kia sắp đến thật, và gọi món luôn cho mình. Nếu quán có người đứng chờ, hỏi chủ quán trước: "Em giữ bàn này cho ba người nữa, năm phút nữa tới, có được không chị?"

Mang đồ ăn, đồ uống từ ngoài vào. Ở quán ăn, mặc định là không, trừ khi hỏi và quán cho. Một hộp sữa cho em bé, chai nước của người cần uống thuốc thì gần như nơi nào cũng thông cảm; mang trà sữa quán khác vào ngồi quán cơm thì nên hỏi trước, và đừng để rác lại.

Ngồi uống bia kéo dài ở quán cơm trưa. Quán cơm trưa không phải quán nhậu. Nếu muốn ngồi lâu, chọn quán phù hợp hoặc chọn giờ quán vắng.

Đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người khuyết tật

Trẻ nhỏ ở quán chật. Quán bình dân thường có nồi nước dùng sôi, xe đẩy bát, sàn trơn. Cho con ngồi phía trong, xa lối người bưng đồ nóng; đồ chơi, điện thoại của con để tiếng nhỏ. Con làm đổ, làm rơi thì cha mẹ dọn hoặc báo người phục vụ, đừng để lại như không có chuyện gì.

Xin thêm ghế, thêm bát nhỏ cho con. Hầu hết quán vui vẻ đưa. Hỏi một câu: "Chị cho em xin thêm cái bát nhỏ cho bé nhé." Nếu con ăn chung suất với bố mẹ, quán thường không tính thêm, nhưng con chiếm hẳn một ghế lúc quán đông thì nên gọi thêm món.

Người lớn tuổi ăn chậm. Đi cùng ông bà thì không cần vội theo nhịp giờ cao điểm; chọn giờ quán vắng hơn, hoặc chọn bàn trong góc để cụ ngồi thong thả mà không thấy áp lực vì có người đứng chờ.

Người ngồi xe lăn, người chống nạng. Nhiều quán bình dân có bậc cửa và lối hẹp. Người đi cùng hỏi quán chỗ nào dễ vào nhất; khách khác ngồi gần lối thì kéo ghế vào một chút để xe lăn đi qua. Đây là việc ai ngồi gần cũng làm được.

Có người cần uống thuốc, ăn kiêng. Mang theo nước, hộp cháo riêng cho người bệnh là chuyện quán nào cũng thông cảm. Nói với chủ quán một câu là đủ.

Gọi nhân viên, góp ý về món: nói thế nào

Ở quán bình dân, người phục vụ thường chạy cả chục bàn một lúc. Cách gọi dễ chịu nhất là chờ họ đi ngang, nhìn và giơ tay, nói một câu đủ nghe: "Em ơi, cho chị thêm bát cơm." Tránh gõ đũa vào ly, vỗ tay, huýt sáo hay gọi trổng "ê". Những cách đó làm cả quán giật mình và người phục vụ cảm thấy bị coi thường.

Gọi người phục vụ là "em", "bạn", "chị", "anh" tuỳ tuổi; gọi chủ quán là "cô", "chú", "chị", "anh". Gọi đúng vai làm câu nhờ tự nhiên hơn.

Món ra chậm, ra nhầm, có sợi tóc trong bát thì nói nhỏ với người phục vụ, không nói to cho cả quán nghe: "Em ơi, bát này có sợi tóc, em đổi giúp chị nhé." Phần lớn quán sẽ đổi ngay và xin lỗi. Chuyện đánh giá quán trên mạng, nếu có, nên viết công bằng sau khi đã cho quán cơ hội sửa tại chỗ.

Khi trả tiền, đếm sẵn hoặc chuyển khoản, nói rõ bàn mình ăn gì. Ở quán đông, chủ quán nhớ nhầm là chuyện thường; nhắc nhẹ nếu thấy tính thiếu cho mình cũng là một kiểu sòng phẳng.

Khi người khác chiếm bàn hay làm ồn, và khi mình lỡ

Thấy một bàn ăn xong ngồi lâu trong khi nhiều người đứng chờ, việc nhắc là của chủ quán. Người đứng chờ có thể hỏi chủ quán: "Chị ơi, còn chỗ nào trống không, hay em ngồi ghép được không?" Câu hỏi này nhắc khéo mà không ai phải nói thẳng vào mặt ai. Nếu bàn đó có ghế trống, hỏi ghép thẳng với họ cũng được.

Bàn bên nói quá to, bật video có tiếng: chờ lúc họ ngừng rồi nói nhỏ một câu: "Anh chị nói nhỏ giúp em một chút được không ạ." Nếu họ không đổi, đừng nói lần hai; ăn nhanh hơn hoặc đổi chỗ nếu được. Không quay clip bàn ồn đăng lên mạng, không bình luận to cho cả quán nghe.

Nếu chính mình mải nói chuyện mà ngồi quá lâu, thấy có người đứng chờ thì đứng lên ngay, cười với họ: "Xin lỗi chị, bọn em ngồi lâu quá, chị ngồi đi." Lỡ làm đổ nước canh ra bàn, lấy giấy lau và báo người phục vụ; lỡ làm vỡ bát thì báo ngay, hỏi quán có cần mình đền không.

Nên, tránh và vì sao

Một bảng ngắn cho bữa trưa ở quán đông:

NênTránhVì sao
Hỏi một câu trước khi ngồi ghépNgồi xuống không nói, kéo đĩa rau về phía mìnhNgười ngồi trước cũng có phần bàn của họ
Ăn xong đứng lên khi có người chờNgồi lướt điện thoại ở bàn bốn ghếNgười khác cũng chỉ có một giờ nghỉ trưa
Gom xương, giấy vào một đĩaVứt giấy xuống sàn, để nước canh lênh lángQuán dọn nhanh, khách sau ngồi bàn sạch
Giơ tay, gọi một câu đủ ngheGõ đũa vào ly, huýt sáo, gọi "ê"Người phục vụ là người làm việc, không phải người hầu
Hỏi quán trước khi mang đồ ngoài vàoMang đồ quán khác vào rồi để rác lạiQuán bán chỗ ngồi kèm món ăn

Chuẩn mực ở quán bình dân không nằm ở dao nĩa hay cách ngồi, mà ở việc mình dùng chỗ chung vừa đủ rồi trả lại cho người sau.

Câu hỏi thường gặp

Ngồi một mình ở bàn bốn ghế lúc quán đông có sao không?

Không sao nếu quán không còn bàn nhỏ, nhưng nên sẵn sàng cho người khác ngồi ghép. Khi có người hỏi, gật đầu và gom đồ về phía mình. Ăn xong thì đứng lên sớm để bàn được dùng tiếp.

Ăn xong ở quán đông nên ngồi thêm bao lâu?

Khi có người đang đứng chờ thì uống nốt nước rồi trả tiền đứng lên. Khi quán vắng, ngồi thêm một lúc là bình thường. Muốn ngồi lâu nói chuyện thì sang quán nước sẽ thoải mái cho cả mình lẫn quán.

Có được mang trà sữa mua ở quán khác vào quán cơm không?

Nên hỏi chủ quán trước. Nhiều quán bình dân không phiền, nhưng có quán bán đồ uống riêng. Nếu được phép, nhớ mang vỏ ly ra ngoài hoặc bỏ đúng thùng rác, không để lại trên bàn.

Thấy sợi tóc trong bát thì nói thế nào cho khỏi căng?

Gọi người phục vụ lại gần, nói nhỏ và cụ thể: bát này có sợi tóc, nhờ đổi giúp. Đa số quán sẽ đổi và xin lỗi. Nói to cho cả quán nghe chỉ làm quán mất khách mà mình cũng không được gì hơn.

Có nên xếp chồng bát đĩa sau khi ăn không?

Ở quán bình dân, xếp gọn bát đĩa và gom rác vào một chỗ giúp người dọn nhanh hơn. Chỉ nên xếp nhẹ, không đổ thức ăn thừa từ bát này sang bát kia nếu quán không làm thế, và để đồ dễ vỡ ở nơi không bị rơi.

Người ngồi ghép bàn nói chuyện điện thoại rất to thì làm gì?

Có thể chờ họ dứt cuộc gọi rồi nói nhỏ một câu nhờ giảm tiếng. Nếu họ vẫn vậy, ăn nhanh và đi, hoặc đổi chỗ nếu quán còn bàn. Không cần lời qua tiếng lại trong một bữa trưa ngắn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138