SongDung.comSống Đúng
Đường phố, vỉa hè và lối đi chung

Hút thuốc nơi công cộng: đứng chỗ nào, khói bay về đâu và đầu lọc bỏ vào đâu

Người hút thuốc ngoài phố vẫn có thể không làm phiền ai: đứng cuối gió, xa cửa và trạm chờ, không vừa đi vừa hút, dập kỹ đầu lọc và mang theo hộp đựng tàn.

Wide shot of a man seen from behind standing alone at the far end of an empty sidewalk corner, downwind and away from a bus shelter, holding a small pocket ashtray, bright overcast light

Hút thuốc ở nơi công cộng ngoài trời thì chọn chỗ đứng cuối gió, cách xa cửa ra vào, trạm chờ, hàng người và trẻ nhỏ; không vừa đi vừa hút trên vỉa hè đông, không hút khi đang lái xe; tàn và đầu lọc dập tắt hẳn rồi bỏ vào hộp đựng tàn hoặc thùng rác, không búng xuống đất. Những nơi như cổng trường, cổng bệnh viện, sân chơi trẻ em thì không hút, kể cả ngoài trời.

Tình huống thường gặp: một trạm chờ xe buýt có mái che, năm sáu người đứng chờ, trong đó có một mẹ bế con nhỏ. Một người đàn ông châm điếu thuốc ngay dưới mái, gió thổi từ phía anh sang, khói bay thẳng về phía hàng người. Không ai nói gì, nhưng mấy người lặng lẽ bước ra ngoài nắng. Anh ấy không cố ý làm phiền ai, chỉ là chưa từng để ý khói của mình bay về đâu.

Vì sao khói thuốc ngoài trời vẫn là chuyện của người khác

Nhiều người nghĩ ra ngoài trời là khói tự tan. Thực tế, ở khoảng cách một hai mét, nhất là khi xuôi gió hay dưới mái che, người đứng cạnh vẫn hít phải một lượng khói đáng kể. Khói thuốc thụ động là thứ người không hút không được chọn: họ đứng đó vì phải chờ xe, chờ con, chờ khám, chứ không phải vì muốn đứng cạnh người hút.

Người chịu ảnh hưởng nhiều nhất lại là người yếu thế nhất: trẻ nhỏ thở nhanh và ở thấp, đúng tầm khói hạ xuống; phụ nữ mang thai; người bị hen, viêm phổi, bệnh tim; người vừa ốm dậy. Họ thường không lên tiếng, chỉ lặng lẽ tránh đi, nên người hút ít khi biết.

Rồi đến chuyện an toàn. Đầu điếu thuốc đang cháy ở tầm tay người lớn chính là tầm mặt của một đứa trẻ năm tuổi. Tàn thuốc búng ra khi đang đi xe máy có thể bay vào mắt người phía sau. Đầu lọc chưa dập hẳn ném vào đống lá khô, thùng rác giấy có thể bén lửa.

Cuối cùng là rác. Đầu lọc là món rác nhỏ nhất nhưng nhiều nhất trên đường phố. Nó không tự phân huỷ nhanh như nhiều người tưởng, kẹt trong khe gạch, trôi xuống cống và ngấm chất độc vào nước.

Chọn chỗ đứng: vài nguyên tắc dễ nhớ

Đứng cuối gió so với người khác. Trước khi châm, nhìn xem gió thổi về hướng nào, rồi đứng sao cho khói bay ra phía không có người. Gió đổi chiều thì đổi chỗ.

Cách xa cửa ra vào và cửa sổ. Khói theo người đi vào trong nhà, trong cửa hàng, trong sảnh toà nhà. Đứng lùi ra vài bước, không đứng ngay bậc cửa.

Không hút dưới mái che có người đang trú. Mái che trạm xe buýt, mái hiên ngày mưa giữ khói lại như cái nắp. Người đang trú không có chỗ nào khác để đi.

Không đứng trong hàng người hay ngay cạnh hàng. Đang xếp hàng mua đồ, chờ lấy xe thì để dành điếu thuốc tới khi ra khỏi chỗ đông.

Không vừa đi vừa hút trên vỉa hè đông. Khói và tàn bay thẳng vào người đi phía sau, còn đầu điếu đang cháy lắc lư theo tay, đúng tầm mặt trẻ con đi ngược chiều.

Không hút khi đang lái xe máy, xe đạp. Một tay giữ lái, tàn bay vào mắt người sau, và điếu thuốc rơi vào người là phản xạ buông tay lái.

Ở quán vỉa hè thì ngồi bàn ngoài cùng, phía cuối gió. Hỏi bàn bên cạnh một câu trước khi châm nếu ngồi sát: "Anh chị có ngại khói không ạ? Ngại thì em đứng ra kia hút."

Tàn thuốc và đầu lọc: xử lý cho sạch và an toàn

Phần này thường bị bỏ qua nhất, dù đây là thứ người hút để lại lâu nhất sau khi đã đi:

  1. Mang theo một hộp đựng tàn bỏ túi: loại hộp kim loại nhỏ có nắp, hoặc một hộp nhỏ có nắp kín tự làm. Gạt tàn vào đó thay vì gạt xuống đất.
  2. Hút xong, dập tắt hẳn đầu điếu: miết vào thành hộp hoặc vào mặt đá, kiểm tra không còn đốm đỏ, không còn khói.
  3. Bỏ đầu lọc vào hộp hoặc vào thùng rác có ngăn gạt tàn. Không bỏ đầu lọc còn nóng vào thùng rác giấy.
  4. Không búng đầu lọc xuống cống, xuống bồn cây, gốc cây, chậu cây cảnh của nhà người khác hay vào cát của thùng rác công cộng nếu nơi đó không phải chỗ gạt tàn.
  5. Về nhà thì đổ hộp vào thùng rác, rửa hộp định kỳ để không có mùi.

Khi đi cùng nhóm bạn ngồi quán vỉa hè, gạt tàn trên bàn đầy thì nhờ người bán đổ, đừng gạt tiếp ra mặt bàn hay xuống chân ghế. Người dọn bàn sau giờ đóng cửa phải quét từng đầu lọc ra khỏi khe gạch.

Hộp đựng tàn bỏ túi nghe có vẻ cầu kỳ nhưng thực ra chỉ to bằng bao diêm. Người đã quen dùng thường nói điều thay đổi lớn nhất là không còn phải đi tìm chỗ "lén" thả đầu lọc nữa.

Nơi không nên hút dù ngoài trời, và những lúc khó

Có những nơi không hút thuốc kể cả khi đứng ngoài trời: cổng trường giờ đưa đón, cổng bệnh viện và khu chờ ngoài sân bệnh viện, sân chơi trẻ em trong công viên, khu vực trạm xăng, cạnh bình gas, kho hàng dễ cháy. Ở cổng bệnh viện, nhiều người hút để giải toả căng thẳng khi chờ người nhà; hãy đi ra hẳn chỗ vắng, xa lối người bệnh ra vào.

Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng có hơi và mùi, vẫn bay vào người khác. Chuẩn mực về chỗ đứng, khoảng cách và trẻ nhỏ áp dụng y như thuốc lá thường, dù quy định với từng loại sản phẩm ra sao.

Những lúc khó: trời mưa, chỗ trú duy nhất là mái hiên có người. Lúc đó chờ thêm một chút, hoặc đứng ở mép ngoài cùng của mái, phía cuối gió. Ở quán ăn vỉa hè đông, không có bàn nào xa người khác, thì hút ít đi, ngắn đi, hoặc đứng ra mép đường một lát.

Đi cùng con nhỏ mà bản thân đang hút thuốc, chuẩn mực lại càng rõ: không bế con khi đang cầm điếu thuốc, không hút trong xe ô tô có trẻ ngồi, không hút khi đang chở con trên xe máy. Mùi khói bám vào quần áo, tóc rồi theo vào nhà; nhiều phụ huynh chọn rửa tay, thay áo khoác trước khi bế con.

Người lớn tuổi đã hút thuốc cả đời, quen hút ở mọi nơi, thường không nghĩ đó là làm phiền ai. Nếu là con cháu trong nhà, nói chuyện riêng với bố, với ông vào lúc thoải mái, nói cụ thể về đứa cháu nhỏ hay hàng xóm có người bệnh, thường dễ nghe hơn là nhắc trước mặt người lạ.

Khi người khác hút cạnh mình: nhắc thế nào, báo ai

Cách êm nhất thường là tự di chuyển, đặc biệt khi chỉ chờ vài phút. Nhưng nếu bạn không thể đi (đang bế con, đang xếp hàng, ở trạm chờ có mái), một câu lịch sự là hoàn toàn được: "Anh ơi, anh đứng lệch ra phía kia một chút được không ạ, khói bay vào cháu bé." Gắn với một lý do cụ thể, người hút thường đồng ý ngay.

Nếu người kia không để ý, nhắc thêm một lần, rõ hơn nhưng vẫn nhẹ: "Dạ, em có người nhà đang bị hen, nhờ anh hút xa một chút giúp em."

Ở nơi có quy định cấm hút thuốc như trong nhà ga, bến xe, khu chờ bệnh viện, trong xe khách, không cần tự tranh luận. Báo nhân viên, bảo vệ, phụ xe: đó là việc của họ, và họ có thẩm quyền nhắc.

Có lúc nên để qua: người đang khóc, đang rất căng thẳng ở cổng bệnh viện, hoặc người đang say. Tự đổi chỗ, hoặc báo nhân viên, thay vì đối mặt.

Không chụp ảnh người hút thuốc rồi đăng lên mạng kèm lời chê. Việc đó không làm khói tan nhanh hơn, mà biến người kia thành đối tượng bị bêu trước hàng nghìn người lạ.

Khi chính mình lỡ làm phiền, và chuyện pháp lý

Nhận ra khói đang bay vào ai đó, cách gỡ nhanh nhất là dập điếu thuốc hoặc bước ngay ra chỗ khác và nói: "Em xin lỗi, em không để ý gió." Người kia thường chỉ cần thấy bạn đã để ý.

Lỡ làm tàn rơi trúng áo người khác, hay đầu điếu chạm vào tay ai trong chỗ đông, dừng lại, xin lỗi, hỏi xem có bị bỏng không, có cần phải làm gì không. Một vết cháy nhỏ trên áo vẫn là thiệt hại thật của người ta.

Bị nhắc thì đừng cãi rằng "ngoài trời mà". Người nhắc thường đã nhịn khá lâu trước khi lên tiếng. Một câu "Dạ, để em ra kia" giữ được không khí cho cả hai.

Về pháp lý, nguyên tắc chung là có những địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn, kể cả khu vực ngoài trời trong khuôn viên của một số cơ sở, có những nơi chỉ được hút ở khu vực dành riêng, và hút thuốc ở nơi cấm có thể bị xử phạt. Địa điểm nào, điều kiện ra sao, mức xử lý cụ thể do văn bản hiện hành quy định; tra cổng thông tin chính thức, và tôn trọng biển cấm ở từng nơi.

Nên, tránh và vì sao

Tóm lược những thói quen làm được ngay:

NênTránhVì sao
Đứng cuối gió, cách người khác vài bướcHút ngay giữa nhóm người đang chờNgười cạnh mình không chọn hít khói
Ra ngoài mái che khi có người đang trúHút dưới mái che trạm chờMái giữ khói lại, người trú không có chỗ đi
Đứng yên một chỗ khi hútVừa đi vừa hút trên vỉa hè đôngTàn bay vào người sau, đầu điếu ở tầm mặt trẻ con
Dừng xe ở lề nếu muốn hútHút khi đang lái xe máyTàn bay vào mắt người sau, mất một tay lái
Dập tắt hẳn, bỏ vào hộp đựng tànBúng đầu lọc xuống cống, gốc câyTránh cháy, tránh rác độc trôi xuống nước
Báo nhân viên ở nơi có biển cấmCãi tay đôi hoặc chụp ảnh đăng mạngNgười có thẩm quyền nhắc thì nhanh và êm hơn

Phần lớn những dòng trong bảng không đòi người hút phải bỏ thuốc, chỉ cần đứng lệch đi vài bước và mang theo một chiếc hộp nhỏ. Đó là phần tôn trọng người xung quanh mà ai cũng làm được.

Câu hỏi thường gặp

Hút thuốc ngoài trời có làm phiền người khác không?

Có, khi người khác đứng gần hoặc ở cuối gió. Ở khoảng cách một hai mét, nhất là dưới mái che, người đứng cạnh vẫn hít phải khói. Đứng xa, cuối gió và tránh chỗ đông là cách giảm ảnh hưởng.

Đầu lọc thuốc lá nên bỏ vào đâu khi không có thùng rác?

Dập tắt hẳn rồi bỏ vào hộp đựng tàn bỏ túi mang theo, về nhà đổ vào thùng rác. Không búng xuống cống, gốc cây hay chậu cây, vì đầu lọc khó phân huỷ và có thể gây cháy nếu chưa tắt hẳn.

Có nên vừa đi xe máy vừa hút thuốc không?

Không nên. Tàn và đầu điếu bay ngược vào mặt, vào mắt người phía sau, còn bản thân chỉ còn một tay giữ lái. Muốn hút thì tấp vào lề, dừng hẳn xe, đứng ở chỗ không có người.

Ở trạm xe buýt có người hút thuốc, nhắc thế nào cho khỏi căng?

Nhờ người đó đứng lệch ra một chút và nêu lý do cụ thể, như có cháu nhỏ hoặc người nhà bị hen. Nếu ở nơi có quy định cấm, báo nhân viên hoặc bảo vệ thay vì tự tranh luận.

Thuốc lá điện tử có cần tránh người khác như thuốc lá thường không?

Có. Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn có hơi và mùi bay vào người xung quanh, nên chuẩn mực về chỗ đứng, khoảng cách và tránh trẻ nhỏ áp dụng như thuốc lá thường.

Hút thuốc ở nơi cấm có bị phạt không?

Nguyên tắc chung là có địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn và địa điểm chỉ được hút ở khu vực riêng; hút sai chỗ có thể bị xử phạt. Danh sách địa điểm và mức xử lý cụ thể do văn bản hiện hành quy định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138