SongDung.comSống Đúng
Bình luận, đăng và chia sẻ trên mạng

Bình luận dưới tin tai nạn, tin buồn: viết gì, tránh gì và chuyện thả biểu cảm

Dưới tin tai nạn, tin buồn, chuẩn mực là viết ít, không đoán lỗi, không hỏi chi tiết đau lòng, không thả biểu cảm cười. Vì sao và viết thế nào cho phải.

hands of an older man resting on a wooden table beside a phone with a dark blank screen, a cup of tea, quiet balcony, soft morning daylight, close top-down shot

Dưới một tin tai nạn hay tin buồn của người lạ, chuẩn mực là: viết ít hoặc không viết, nếu viết thì chỉ một lời chia buồn hay lời cầu mong bình an; không đoán ai có lỗi, không hỏi chi tiết đau lòng, không đùa, không thả biểu cảm cười. Người thân của nạn nhân rất có thể đang đọc chính phần bình luận đó.

Tình huống quen thuộc: buổi tối lướt điện thoại, bạn gặp bài đăng về một vụ va chạm trên đường quen, một đám cháy nhà dân, một em nhỏ đuối nước. Phía dưới đã có vài trăm bình luận, người phân tích lỗi, người hỏi "ở đâu vậy, người nhà ai", người thả biểu cảm cười vì tay lỡ chạm hoặc vì thấy câu bình luận khác buồn cười. Với người đọc dạo, đó là vài giây lướt qua. Với gia đình người gặp nạn, đó là thứ họ đọc đi đọc lại trong những đêm mất ngủ, và mỗi câu vô ý là thêm một vết xước.

Vì sao phần bình luận dưới tin buồn cần nhẹ tay

Người thân đọc được, và đọc rất kỹ. Khi gặp chuyện, gia đình thường tìm mọi tin tức về người thân mình, đọc cả phần bình luận để biết người ta nói gì. Một câu "chắc đi ẩu" hay "nhìn là biết say" viết ra trong mười giây có thể ở lại trong đầu một người mẹ cả năm trời.

Thông tin ban đầu gần như luôn thiếu. Lúc tin vừa đăng, chưa ai biết hết sự việc: ai đi đúng, ai đi sai, vì sao cháy, vì sao đuối nước. Đoán lỗi khi chưa có kết luận là đặt gánh nặng lên một người có thể hoàn toàn vô tội, kể cả người đã mất và không còn tự nói được.

Người trong cuộc có quyền riêng tư cả lúc đau nhất. Hỏi tên, hỏi địa chỉ, hỏi "có ảnh rõ không" là kéo đời tư của một gia đình ra trước người lạ đúng lúc họ yếu nhất. Người đã mất không thể từ chối, nên càng cần người sống giữ hộ.

Biểu cảm cũng là một câu nói. Một biểu cảm cười dưới tin có người mất được đọc như một lời chế giễu, dù người bấm chỉ định cười câu bình luận khác. Người xem không thấy ý định của bạn, chỉ thấy cái mặt cười nằm cạnh tên người đã mất.

Phần bình luận nghiêng theo những câu đầu tiên. Khi vài câu đầu là lời chia buồn, những người đến sau thường viết theo cùng giọng. Một lời tử tế sớm có tác dụng giữ không khí chung, không phải để khoe mình tốt.

Viết thế nào nếu muốn để lại một lời

Không ai bắt bạn phải bình luận. Nếu thật lòng muốn nói gì đó, một câu ngắn là đủ, và những mẫu sau đây đọc lên không làm ai đau:

  • "Thành kính chia buồn cùng gia đình." — dùng khi có người mất, ngắn và trang trọng, không cần thêm.
  • "Mong người bị thương sớm qua cơn nguy hiểm, gia đình vững vàng." — khi có người bị thương, chưa rõ tình trạng.
  • "Thương gia đình em bé quá, mong mọi người được bình an." — khi nạn nhân là trẻ nhỏ, giữ giọng nhẹ, không tả lại cảnh.
  • "Cầu mong mọi người trong khu đó an toàn." — với tin cháy, ngập, sạt lở chưa rõ thiệt hại.
  • Nếu biết gia đình ngoài đời, đừng viết công khai mà nhắn riêng hoặc gọi điện, câu như "Em vừa biết tin, nhà mình cần gì cứ nói em nhé."

Bỏ hẳn những thứ làm câu chia buồn biến chất: không gắn thẻ bạn bè vào xem, không kèm "chia sẻ cho mọi người cùng biết" khi tin đã lan rộng, không viết thêm "đi đường cẩn thận nhé mọi người" ngay dưới tin có người mất, vì câu dặn đó ngầm nói người gặp nạn đã không cẩn thận.

Những câu nên giữ lại trong đầu, đừng gõ ra

Phần lớn câu gây đau không xuất phát từ ác ý mà từ thói quen bình luận nhanh. Bảng dưới đặt cạnh nhau câu hay gặp, lý do nên tránh và cách thay:

Câu hay gặpVì sao nên tránhThay bằng
"Chắc lại phóng nhanh / đi ẩu"Đổ lỗi khi chưa có kết luận, người nhà đọc thấyKhông viết, hoặc chỉ chia buồn
"Ở đâu vậy, nhà ai thế?"Kéo thông tin riêng của gia đình ra công khaiHỏi riêng người đăng nếu thật cần để giúp
"Có ảnh rõ hơn không?"Biến nỗi đau thành thứ để xemKhông hỏi
"Số phận cả rồi", "tại kiếp"Nghe như phán xét người đã mất"Thành kính chia buồn cùng gia đình"
Biểu cảm cười, câu đùaĐược đọc như chế giễu, dù vô tìnhBiểu cảm buồn hoặc không bấm gì
"Đáng đời" dưới tin có người sai luậtMột người đã mất hay bị thương vẫn có gia đìnhĐể cơ quan chức năng kết luận

Nguyên tắc chung rất gọn: dưới tin buồn, câu nào mà bạn không dám nói trước mặt người mẹ của nạn nhân thì đừng viết ra.

Những ca khó: người quen, tin chưa rõ, nạn nhân là trẻ em

Khi nạn nhân là người quen. Bình luận công khai dưới bài báo hay bài đăng của người lạ thường không phải chỗ phù hợp. Gia đình sẽ cảm nhận lời chia buồn rõ hơn qua tin nhắn riêng, cuộc gọi hay lúc đến viếng. Nếu người đăng là người nhà, một câu chia buồn ngắn dưới bài của họ là được.

Khi tin chưa rõ thật giả. Có những bài đăng về tai nạn kèm ảnh cũ hoặc thông tin sai. Đừng vội chia buồn với tên một người cụ thể; chỉ viết lời cầu mong chung, hoặc đợi tin từ nguồn đáng tin. Viết "RIP" cho một người hoá ra còn sống là cú sốc cho chính gia đình họ.

Khi nạn nhân là trẻ em. Tránh hỏi "bố mẹ đâu mà để con thế", vì cha mẹ đang chịu nỗi đau lớn nhất đời, câu trách đó không giúp em nhỏ nào khác an toàn hơn. Lời nhắc an toàn cho các gia đình khác, nếu muốn nói, nên để ở một bài riêng vào lúc khác, không đặt dưới tin của một em bé cụ thể.

Khi tin nằm trong nhóm cư dân hay nhóm khu phố. Ở đây nhiều người biết nhau ngoài đời, nên một câu đoán lỗi lan rất nhanh tới tai gia đình. Thay vì bàn chuyện ai sai, nhóm có thể hỏi một câu hữu ích: "Nhà mình cần người trông nhà, nấu cơm hay đưa đón cháu thì báo nhóm nhé." Phần còn lại nên để người nhà tự kể khi họ muốn.

Khi bạn có chuyên môn. Người làm y tế, cứu hộ, kỹ sư xây dựng đôi khi muốn giải thích nguyên nhân. Lúc tin vừa xảy ra, phân tích dưới bài thường bị đọc như đổ lỗi. Nếu kiến thức đó có ích, viết thành bài chung về phòng tránh, không gắn với nạn nhân, và đợi vài ngày.

Khi thấy người khác bình luận khiếm nhã dưới tin buồn

Phần lớn trường hợp, cách tốt nhất là không trả lời trực tiếp mà bấm báo cáo bình luận đó với quản trị trang hoặc nền tảng. Đáp lại công khai thường kéo thêm người vào, làm câu khiếm nhã nổi lên đầu và người nhà càng dễ thấy.

Nếu đó là người quen của bạn, nhắn riêng nhẹ nhàng: "Anh ơi, bài đó người nhà đang đọc đấy, câu kia anh xoá giúp em nhé." Phần lớn người ta xoá ngay vì chỉ lỡ tay. Nếu đó là trang của một nhóm bạn quản trị, bạn có quyền ẩn bình luận và nhắc chung một lần: "Nhóm xin phép ẩn các bình luận đoán lỗi và hỏi thông tin gia đình, mong mọi người thông cảm."

Không nên chụp màn hình bình luận đó đăng lên bêu tên người viết. Làm vậy chỉ đẩy thêm một cuộc tranh cãi lên trên nỗi đau của gia đình nạn nhân. Nếu bình luận có tính đe doạ, xúc phạm nặng hoặc tung thông tin cá nhân của gia đình, báo cho quản trị trang và nền tảng; gia đình là người có quyền quyết định có làm việc với cơ quan chức năng hay không.

Khi chính mình lỡ tay

Lỡ thả biểu cảm cười vì chạm nhầm thì gỡ ngay, đổi sang biểu cảm buồn hoặc bỏ hẳn. Không cần giải thích dài, càng giải thích càng kéo sự chú ý.

Lỡ viết một câu đoán lỗi, khi đọc lại thấy không ổn thì xoá đi. Nếu đã có người trả lời, kể cả người nhà, nên để lại một câu ngắn trước khi xoá: "Em xin lỗi vì câu vừa rồi, em viết khi chưa rõ sự việc. Thành kính chia buồn cùng gia đình." Câu xin lỗi không kèm "nhưng" và không giải thích lý do; người đọc cần thấy bạn nhận phần sai, không cần biết vì sao bạn viết.

Với những bài đã chia sẻ lại về trang cá nhân kèm lời bình chưa phù hợp, sửa lời bình hoặc gỡ bài. Không cần thông báo rầm rộ; chỉ cần lần sau dừng lại vài giây trước khi gõ dưới một tin buồn.

Về mặt pháp lý, chỉ cần nhớ nguyên lý

Bình luận trên mạng cũng là phát ngôn công khai. Bịa đặt, xúc phạm danh dự người khác, kể cả người đã mất và gia đình họ, hay tung thông tin riêng tư của người khác lên mạng đều có thể bị xử lý theo quy định hiện hành. Mức xử lý cụ thể do văn bản hiện hành quy định, bạn tra cổng thông tin chính thức hoặc hỏi luật sư khi cần. Với người bình luận bình thường, chỉ cần nhớ: không đoán lỗi, không tung thông tin, không xúc phạm, là đã nằm xa ranh giới đó.

Hình ảnh người gặp nạn cũng là chuyện cần cẩn trọng. Đăng lại hay bình luận kèm ảnh rõ mặt người bị thương, người đã mất, biển số xe, cửa nhà của gia đình là dùng hình ảnh và thông tin của người khác khi họ không thể đồng ý. Nguyên lý chung là hình ảnh của một người gắn với quyền của chính người đó và gia đình họ; nếu thấy bài có ảnh như vậy, đừng chia sẻ thêm, có thể báo cho quản trị trang để làm mờ hoặc gỡ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên viết "RIP" dưới tin có người mất không?

Viết được, nhưng nhiều người lớn tuổi không quen chữ viết tắt này. Một câu tiếng Việt như "Thành kính chia buồn cùng gia đình" rõ nghĩa và trang trọng hơn.

Thả biểu cảm buồn có đủ thay một lời chia buồn không?

Với tin của người lạ thì đủ, thậm chí đó là cách kín đáo nhất vì không thêm chữ nào vào phần bình luận đã dài. Với người quen ngoài đời, nên kèm một tin nhắn riêng hoặc một cuộc gọi ngắn.

Muốn quyên góp giúp gia đình nạn nhân thì hỏi ở đâu?

Hỏi riêng người đăng bài hoặc chính quyền nơi gia đình sống, không hỏi số tài khoản công khai dưới bài vì dễ bị kẻ xấu lợi dụng để giả mạo.

Có nên chia sẻ lại tin tai nạn lên trang cá nhân không?

Chỉ nên chia sẻ khi việc đó giúp được người khác, ví dụ tìm người thân hoặc cảnh báo đoạn đường đang tắc. Chia sẻ để bình phẩm thì không nên.

Nếu biết rõ nguyên nhân vụ việc thì có nên viết ra không?

Nên để cơ quan chức năng hoặc gia đình công bố. Nếu thông tin bạn biết giúp được điều tra, hãy báo trực tiếp cho công an thay vì bình luận công khai.

Con cái thấy bố mẹ bình luận đùa dưới tin buồn thì nên nói thế nào?

Nhắn riêng, nhẹ nhàng, giải thích người nhà có thể đọc được. Người lớn tuổi mới dùng mạng nhiều khi chỉ chưa quen việc biểu cảm cũng được đọc như lời nói.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138