SongDung.comSống Đúng
Bình luận, đăng và chia sẻ trên mạng

Viết hoa toàn bộ, câu cộc lốc khi bình luận: vì sao người đọc thấy như bị quát

Chữ in hoa cả câu, dấu chấm than liên tiếp, câu cộc không chủ ngữ đọc như đang quát. Vì sao, cách giữ giọng chữ mềm và khi nào in hoa vẫn ổn.

an older woman seen from behind at a desk by a window, typing on a laptop with a dark blank screen, reading glasses nearby, soft morning light, over-the-shoulder shot

Trên mạng, viết hoa toàn bộ một câu được đọc như đang hét, một chuỗi dấu chấm than như đang quát, và câu cộc lốc thiếu chủ ngữ, thiếu từ đệm như đang ra lệnh. Chuẩn mực là viết chữ thường có dấu, đủ câu, xưng hô rõ ràng, dùng một dấu chấm than khi thật cần; in hoa chỉ để nhấn một hai chữ quan trọng.

Tình huống: một bác lớn tuổi mới dùng mạng xã hội, để bàn phím ở chế độ in hoa, bình luận dưới bài của cháu: "CHÁU NHỚ MẶC ÁO ẤM NHÉ!!!". Bác chỉ muốn dặn dò, nhưng bạn bè của cháu đọc thấy như đang bị mắng. Hoặc một người trong nhóm bán hàng trả lời khách: "Hết. Ko có." Người viết thấy bình thường vì đang bận. Người đọc thấy bị xua đuổi. Trên mạng không có nét mặt, không có giọng nói, nên chữ phải gánh hết phần thái độ.

Vì sao chữ trên màn hình mang cả giọng nói

Mắt người đọc gán âm lượng cho chữ in hoa. Từ khi mạng mới có, chữ in hoa cả câu đã được quy ước là to tiếng. Người đọc quen quy ước đó, nên cùng một câu, viết thường thì nghe như lời dặn, viết hoa thì nghe như lời quát.

Chữ in hoa khó đọc hơn. Chữ thường có phần nhô lên, thụt xuống giúp mắt nhận ra hình dạng từ. Chữ in hoa toàn khối vuông bằng nhau, đọc chậm hơn, nhất là với người lớn tuổi, người mắt kém. Một đoạn dài in hoa làm người đọc mệt và dễ bỏ qua.

Câu cộc thiếu phần mềm của lời nói. Tiếng Việt nói chuyện có "ạ", "nhé", "nha", "dạ", "anh chị ơi". Bỏ hết những từ đó, câu còn trơ ý, và người đọc tự điền vào đó giọng khó chịu, dù người viết không hề có ý.

Dấu câu cũng là nét mặt. Một dấu chấm than là nhấn mạnh, ba dấu là bực bội, năm dấu là giận dữ. Dấu hỏi liên tiếp "???" đọc như mất kiên nhẫn. Ngược lại, một dấu chấm đơn sau câu ngắn như "Ok." có khi lại bị hiểu là lạnh lùng.

Hiểu lầm trên mạng khó gỡ. Ngoài đời, thấy người kia khựng lại, ta cười giải thích ngay. Trên mạng, người đọc đã tự kết luận rồi lặng lẽ khó chịu, hoặc đáp lại gay gắt, và cuộc trò chuyện trượt đi chỉ vì một cái phím in hoa.

Cùng một ý, hai giọng chữ

Đặt cạnh nhau câu dễ bị hiểu nhầm và câu cùng ý nhưng mềm hơn, khác biệt thấy ngay:

Dễ bị đọc như quátCùng ý, giọng mềmĐiều đã đổi
"ĐỌC KỸ BÀI TRƯỚC KHI HỎI!!!""Thông tin có ở cuối bài anh chị nhé."Bỏ in hoa, bỏ dấu chấm than, chỉ đường thay vì trách
"Hết. Ko có.""Dạ mẫu này hết rồi ạ, tuần sau có lại, em báo anh chị nhé."Thêm xưng hô, lý do, bước tiếp theo
"Sao ko trả lời???""Anh rảnh thì xem tin em gửi lúc sáng giúp em nhé."Bỏ chuỗi dấu hỏi, nói điều mình cần
"CHÚC MỪNG SINH NHẬT!!!""Chúc mừng sinh nhật em, chúc em một năm thật vui!"In hoa với lời chúc ít bị hiểu nhầm, nhưng chữ thường vẫn ấm hơn
"Sai rồi.""Hình như chỗ này nhầm một chút, mình nghĩ là…"Mở bằng sự dè dặt, để người kia không mất mặt
"K", "đc", "ko""Không", "được"Viết đủ chữ với người không thân, người lớn tuổi

Không có quy định nào bắt buộc phải viết đủ chữ. Với bạn thân, viết tắt là chuyện bình thường. Nhưng với người lạ, người lớn tuổi, khách hàng, viết đủ chữ là cách đơn giản nhất để người đọc hiểu đúng thái độ của mình.

Giữ giọng chữ mềm: làm đúng từng chi tiết

Những điều chỉnh nhỏ dưới đây làm cho bình luận, tin nhắn của bạn đọc lên dễ chịu hơn hẳn:

  1. Kiểm tra phím in hoa trước khi gõ. Trên điện thoại, chạm phím mũi tên hai lần là khoá in hoa; chạm lại một lần để mở. Nhiều người lớn tuổi bị kẹt ở chế độ này mà không biết.
  2. Mở đầu bằng xưng hô. "Anh ơi", "chị ạ", "bạn ơi". Hai chữ đó đổi cả giọng câu phía sau.
  3. Kết bằng từ đệm phù hợp. "nhé", "ạ", "nha", "cảm ơn bạn". Không cần nhiều, một từ là đủ.
  4. Một dấu chấm than là tối đa. Muốn nhấn mạnh, dùng chữ: "điều này quan trọng" rõ hơn "!!!".
  5. Nhấn bằng một hai chữ in hoa, không phải cả câu. "Hẹn nhau lúc 7 giờ SÁNG nhé" chỉ in hoa đúng chữ dễ nhầm.
  6. Đọc lại trước khi gửi, giả như người nhận đang mệt. Câu nào đọc lên thấy lạnh, thêm một chữ mềm.

Biểu tượng cảm xúc có thể làm câu mềm đi, nhưng không nên dùng thay cho chữ. Với tin buồn, chuyện nghiêm túc, chuyện công việc với người không quen, chữ đủ câu vẫn đáng tin hơn một hình mặt cười.

Giọng chữ ở từng chỗ: bài người khác, nhóm đông, trả lời khách

Dưới bài của người khác. Phần bình luận là nhà của chủ bài. Viết như đang nói trong nhà người ta: chào, nói ý mình, không lớn tiếng. Góp ý trái chiều thì mở bằng chỗ đồng ý trước: "Bài anh viết đúng phần đầu, riêng chỗ giờ mở cửa em thấy hình như đã đổi."

Trong nhóm đông người. Câu cộc lốc trong nhóm hai trăm người đọc như lời nói với cả hai trăm người. Hỏi ai đó trong nhóm thì gọi tên, đủ câu: "Chị Hà ơi, buổi họp chiều nay vẫn giữ giờ cũ phải không ạ?" thay vì "Họp mấy giờ?".

Khi bán hàng, trả lời khách. Khách không thấy bạn đang bận mười việc. Họ chỉ thấy chữ. Một câu "Dạ em kiểm rồi báo anh ngay ạ" mất ba giây gõ, nhưng giữ được người khách hơn nhiều so với "Đợi".

Khi góp ý, nhắc nhở. Câu nhắc càng cần nghe nhẹ, vì người nhận đã sẵn tâm thế bị phê bình. Viết chữ thường, bắt đầu bằng xưng hô, kết bằng lời cảm ơn, như "Bạn ơi, nhóm mình không đăng bán hàng ở đây, bạn chuyển sang mục rao vặt giúp nhóm nhé, cảm ơn bạn."

Ngoại lệ và những người cần thông cảm

Người lớn tuổi, người mới dùng mạng. Phần lớn bình luận in hoa của bố mẹ, ông bà là do bàn phím, không phải do giận. Đừng chế giễu, đừng chụp màn hình đem kể. Con cháu ngồi cạnh chỉ một lần cách tắt khoá in hoa là xong.

Người khiếm thị, người mắt kém. Có người cố ý dùng chữ to hoặc in hoa để chính mình đọc lại được. Khi biết lý do, không cần bận tâm.

Người dùng bàn phím không dấu, viết tắt vì gõ chậm. Người làm việc tay chân, người ít chữ, người lớn tuổi có thể viết tắt vì gõ khó. Chuẩn mực giọng chữ là cho chính mình, không phải để soi người khác.

Tiêu đề, thông báo khẩn. Trong nhóm cư dân, "MẤT NƯỚC TỪ 8 GIỜ SÁNG MAI" in hoa là hợp lý vì là thông báo cần mọi người để ý. Phần giải thích phía dưới vẫn nên viết chữ thường.

Tên viết tắt, mã đơn hàng. In hoa trong trường hợp này là quy ước, không ai hiểu nhầm là quát.

Khi người khác viết như đang quát

Phần lớn trường hợp, đọc chậm lại và giả định người viết không có ý xấu. Trả lời bằng giọng bình thường của mình; rất nhiều lần người kia sẽ dịu xuống theo. Ví dụ với khách hỏi "SAO CHƯA GIAO HÀNG???", có thể trả lời: "Dạ em xin lỗi anh đã phải chờ, đơn của anh đang ở bước giao, chiều nay tới ạ."

Nếu là bố mẹ, người thân lớn tuổi bình luận in hoa dưới bài, nhắn riêng hoặc nói trực tiếp, vui vẻ: "Mẹ ơi, bàn phím của mẹ đang để chữ to, con chỉnh lại cho mẹ nhé, bạn con đọc tưởng mẹ mắng con." Đừng sửa lưng trước bạn bè của mình.

Nếu người viết thật sự gay gắt, xúc phạm, không cần đáp lại bằng giọng tương tự. Một câu ngắn để kết thúc, hoặc không trả lời, và nếu trong nhóm có quản trị viên thì báo họ. Phần kiềm chế cảm xúc khi bị nói nặng là chuyện khác; ở đây chỉ cần không để giọng chữ của mình trượt theo người kia.

Nếu bạn là quản trị một nhóm và có thành viên hay viết in hoa, nhiều dấu chấm than, đưa vào nội quy nhóm một dòng chung thay vì nhắc riêng một người trước mọi người: "Nhóm mong mọi người viết chữ thường có dấu để ai cũng đọc dễ, cảm ơn cả nhà." Nhắc chung không làm ai thấy bị chỉ mặt.

Khi chính mình lỡ gửi một câu nghe như quát

Đọc lại thấy câu mình vừa gửi in hoa, nhiều dấu chấm than hay cộc lốc, và người kia trả lời có vẻ phật ý, gửi ngay một câu nối: "Xin lỗi chị, em gõ vội nên câu nghe cộc quá, ý em chỉ là hỏi xem hàng còn không thôi ạ." Câu nối ngắn này gỡ được phần lớn hiểu lầm.

Với bình luận công khai, sửa lại thành chữ thường, thêm xưng hô. Nếu đã có người trả lời gay gắt vì câu cũ, nên viết thêm một câu: "Mình xin lỗi, mình để nhầm chế độ chữ hoa, không có ý to tiếng đâu."

Một thói quen tốt cho người hay nhắn vội: lưu sẵn vài câu trả lời mẫu có đủ xưng hô cho những tình huống lặp lại, như báo hết hàng, hẹn giờ, xác nhận đơn. Bận đến đâu cũng chỉ cần chạm một lần, và giọng chữ luôn mềm. Với cha mẹ có con đang tập dùng mạng, cách mình gõ chữ mỗi ngày cũng là bài học đầu tiên con nhìn thấy.

Câu hỏi thường gặp

Viết hoa chữ cái đầu mỗi từ có bị coi là quát không?

Không. Kiểu viết hoa đầu từ chỉ hơi khó đọc, không mang nghĩa to tiếng. Chỉ khi cả câu, cả đoạn in hoa toàn bộ thì người đọc mới hiểu là đang hét.

Một chữ "Ok." có bị coi là cộc không?

Với người thân thì không. Với người lạ, khách hàng, hoặc khi người kia vừa viết dài, "Ok." trơ trọi có thể bị đọc là lạnh nhạt. Thêm một chữ như "Ok anh, em nhận rồi ạ" sẽ ấm hơn.

Viết không dấu có bất lịch sự không?

Không hẳn bất lịch sự, nhưng dễ gây hiểu nhầm nghĩa và khó đọc với người lớn tuổi. Với người không thân hay chuyện quan trọng, nên viết có dấu.

Làm sao tắt chế độ in hoa trên điện thoại cho bố mẹ?

Thường chỉ cần chạm vào phím mũi tên lên một lần cho tới khi nó hết sáng. Ngồi cạnh và chỉ cho bố mẹ nhận ra phím đó, lần sau họ tự làm được.

Dùng nhiều biểu tượng cảm xúc có thay được từ đệm không?

Có thể làm câu mềm đi, nhưng không phải ai cũng đọc biểu tượng giống nhau. Với người lớn tuổi và chuyện nghiêm túc, chữ "ạ", "nhé" rõ nghĩa hơn.

Có nên nhắc người lạ đừng viết in hoa không?

Thường không cần. Người lạ có thể không biết quy ước hoặc có lý do riêng. Trả lời bằng giọng bình thường của mình, chỉ nhắc khi đó là nhóm có quy định chung.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138