SongDung.comSống Đúng
Trên xe buýt, tàu điện và xe khách

Ngả ghế xe khách giường nằm: ngả lúc nào, cởi giày, mùi đồ ăn và gọi điện ban đêm

Trên xe khách giường nằm: ngả ghế từ từ và nhìn người phía sau, giày cho vào túi, đồ ăn ít mùi, sau giờ tắt đèn thì tắt tiếng, hạ sáng màn hình, gọi điện thật khẽ.

Interior of a sleeper coach at dusk, a passenger seen from behind slowly reclining a berth while placing shoes into a cloth bag, dim warm cabin light, wide shot

Trên xe khách giường nằm, bạn được ngả ghế, nhưng nên ngả từ từ và nhìn người phía sau trước; giày cởi ra thì cho vào túi, không để ngổn ngang lối đi; đồ ăn chọn món ít mùi và ăn trước giờ tắt đèn. Sau khi xe tắt đèn, chuyển điện thoại sang im lặng, hạ độ sáng màn hình, và nếu phải gọi thì nói thật khẽ, thật ngắn.

Xe giường nằm là nơi người lạ ở sát nhau lâu nhất: tám, mười, có khi mười lăm tiếng, nằm cách nhau chưa tới một sải tay, chung một luồng điều hoà và một lối đi hẹp. Những chuyện nhỏ trong vài phút trên xe buýt ở đây kéo dài cả đêm. Một chiếc ghế ngả mạnh, đôi giày để ở lối đi, hộp cơm mở ra lúc mười giờ tối, cuộc gọi video lúc nửa đêm đều thành chuyện cả xe phải chịu đến sáng. Bài này đi theo nhịp một chuyến đêm, từ lúc lên xe tới lúc xuống.

Vì sao chuẩn mực trên xe đêm chặt hơn xe ban ngày

Lý do thứ nhất là giấc ngủ. Phần lớn người đi xe đêm cần ngủ để sáng hôm sau đi làm, đi khám bệnh, đi thi hay lo việc gia đình. Giấc ngủ trên xe vốn đã chập chờn vì đường xóc; chỉ cần thêm tiếng chuông điện thoại hay ánh màn hình sáng là họ mất luôn phần ngủ còn lại.

Lý do thứ hai là không gian. Giường trên xe khách được thiết kế sát nhau, chỗ để chân của người nằm phía sau thường nằm ngay dưới lưng ghế của người phía trước. Khi bạn ngả ghế, bạn đang thu hẹp chỗ của người khác. Đó không phải lỗi, vì ghế được làm ra để ngả, nhưng cách ngả quyết định người phía sau thấy được tôn trọng hay bị chèn ép.

Lý do thứ ba là không khí. Xe đóng kín chạy điều hoà suốt đêm, mùi chân, mùi giày, mùi đồ ăn không thoát ra được. Một hộp đồ ăn mở ra ở đầu xe có thể làm người say xe ở cuối xe buồn nôn. Trên xe đêm, vệ sinh cá nhân và đồ ăn không còn là chuyện riêng.

Ngả ghế cho đúng: ba nhịp nhỏ

Ngả ghế là quyền của bạn khi đã mua vé, nhưng cách ngả có thể làm người phía sau bị đập vào chân, đổ nước, hay giật mình. Ba nhịp sau tránh được gần hết:

  1. Nhìn ra sau trước khi ngả. Người phía sau có đang ngồi dậy ăn, đang để chân cao, đang đặt điện thoại hay ly nước ở chỗ sát lưng ghế bạn không.
  2. Nói một câu ngắn nếu thấy họ đang thức. "Anh ơi em ngả ghế xuống một chút nhé". Câu này cho họ vài giây để thu chân hay cất đồ.
  3. Ngả từ từ, không thả cho ghế bật xuống. Giữ tay ở cần ngả và hạ dần. Ghế bật mạnh có thể đập vào đầu gối người phía sau.
  4. Ăn uống thì dựng ghế lên. Trong giờ ăn hoặc khi xe dừng nghỉ, dựng ghế lại để người phía sau có chỗ ngồi dậy.
  5. Khi người phía sau nhờ nâng lên một chút, nâng. Họ có thể cao, đau chân hay đang say xe. Nâng một nấc không làm giấc ngủ của bạn kém đi bao nhiêu.

Trên xe giường nằm hai tầng, người ở tầng trên khi trèo xuống cũng nên nhìn người ở dưới, đặt chân vào bậc chứ không đặt lên mép giường dưới.

Giày dép, chăn gối và mùi cơ thể

Giày cho vào túi riêng, đặt ở chỗ để giày hoặc ngay chân giường của mình. Nhiều xe phát túi ni lông cho giày khi lên xe; nếu không, mang theo một túi vải nhỏ. Giày để giữa lối đi vừa có mùi vừa làm người đi vệ sinh ban đêm vấp ngã trong bóng tối.

Mang tất sạch nếu đi đường dài. Đi cả ngày rồi lên xe, chân dễ có mùi; một đôi tất sạch thay trước khi lên xe giải quyết phần lớn chuyện. Không để chân trần gác lên thành giường của người khác.

Chăn gối của xe dùng gọn trong chỗ của mình. Gấp chăn lại khi xuống, không lau giày bằng chăn, không để chăn rơi xuống lối đi. Người dùng chăn sau bạn ở chuyến tiếp theo cũng là một người lạ cần được tôn trọng.

Nước hoa, dầu gió dùng thật nhẹ. Trong không gian kín, mùi nước hoa đậm hay dầu gió nồng có thể làm người khác đau đầu. Nếu cần dầu gió vì say xe, xoa ít và đậy nắp ngay.

Hút thuốc, kể cả thuốc lá điện tử, không làm trong xe. Đợi xe dừng nghỉ, xuống hẳn và đứng xa cửa xe. Khói và hơi thuốc trong xe kín đọng lại suốt đêm.

Đồ ăn và điện thoại sau giờ tắt đèn

Ăn thì nên ăn trước khi lên xe hoặc ở các điểm dừng nghỉ. Nếu mang đồ ăn lên, chọn bánh mì khô, trái cây đã gọt, sữa hộp; tránh cơm hộp có mắm, trứng luộc, mì ly, sầu riêng và đồ chiên. Ăn xong buộc kín rác, giữ bên mình tới điểm dừng.

Khi xe tắt đèn, coi như cả xe đã vào giờ ngủ. Chuyển điện thoại sang im lặng, kể cả âm báo tin nhắn. Hạ độ sáng màn hình xuống thấp nhất, bật chế độ tối; trong khoang tối, một màn hình sáng chiếu thẳng lên trần và vào mắt người nằm cạnh.

Xem phim, nghe nhạc thì đeo tai nghe, âm lượng thấp hơn ban ngày một bậc vì xe đêm yên hơn. Gọi điện thì chỉ nghe máy nếu cần, nói thì thầm "Em đang trên xe, mọi người ngủ hết rồi, em nhắn tin nhé" và chuyển sang nhắn tin.

Đèn đọc sách trên đầu giường nếu có thì dùng được, nhưng nên quay về phía mình và tắt khi không đọc. Đèn pin điện thoại khi đi vệ sinh thì chiếu xuống sàn, không quét ngang mặt người nằm.

Ngoại lệ: người say xe, người già, trẻ nhỏ và người cần gọi việc gấp

Người say xe có thể cần ngồi dậy, cần nâng ghế, cần mở túi nôn hay ngửi dầu gió. Nếu người phía trước bạn đang say, nâng ghế mình lên một nấc để họ có chỗ ngồi dậy; nếu chính bạn say, báo phụ xe để được đổi chỗ gần cửa hoặc đầu xe nếu còn.

Người lớn tuổi đi vệ sinh nhiều lần trong đêm, cần đèn và cần lối đi thông. Người nằm gần lối đi nên để lối thật gọn, có thể để sẵn chút ánh sáng nhỏ nếu được.

Trẻ nhỏ khóc giữa đêm là chuyện không ai kiểm soát được. Cha mẹ có thể ngồi dậy dỗ con, đưa con ra khu đầu xe nếu có chỗ; người xung quanh nên kiên nhẫn, vì cha mẹ đứa trẻ là người mệt và ngại nhất lúc đó.

Có những cuộc gọi không hẹn lại được: người nhà báo tin dữ, người đón ở bến cần chỉ đường, việc gấp ở nơi làm. Nghe máy, nói khẽ, nói ngắn nhất có thể, và khi xong nói nhỏ với người nằm cạnh "Em xin lỗi, nhà em có việc gấp".

Khi người khác làm ồn, ngả ghế mạnh hay để giày bốc mùi

Người ngả ghế đập vào chân bạn: "Anh ơi, anh nâng lên giúp em một nấc được không, em hơi cao". Kèm lý do của mình thì lời nhờ nhẹ hơn nhiều so với lời trách.

Người gọi điện hay mở video to sau giờ tắt đèn: "Chị ơi, chị nói nhỏ giúp em một chút, em sáng mai phải đi làm". Nói một lần, giọng vừa đủ người đó nghe.

Giày để giữa lối hay mùi quá nặng thì khó nói hơn. Cách nhẹ nhất là nhờ phụ xe: "Anh ơi, phía này có giày để ngoài lối, anh nhắc giúp em mọi người cho giày vào túi". Phụ xe nhắc chung cho cả khu, không ai bị chỉ mặt.

Khi có chuyện vượt quá mức khó chịu như say rượu gây ồn, có lời lẽ thô tục, hay đụng chạm người khác lúc ngủ, báo phụ xe hoặc tài xế ngay; nếu nguy hiểm, nhờ xe dừng ở nơi an toàn và gọi 113. Không quay clip người khác đang ngủ hay đang say để đăng mạng.

Khi chính mình là người làm phiền

Chuyện hay gặp nhất là quên tắt âm báo, và tin nhắn nhóm đổ về lúc nửa đêm. Tắt ngay, không cần đọc cho hết; sáng ra đọc cũng được. Nếu người nằm cạnh trở mình, nói khẽ "Em xin lỗi" là đủ.

Ngả ghế trúng chân người phía sau: nâng lên ngay một nấc, quay lại hỏi "Anh có đau không, em xin lỗi, em không nhìn". Lần sau trước khi ngả, nhìn ra sau một giây. Thói quen nhỏ này bỏ được gần hết những va chạm kiểu đó.

Nếu bạn say xe và lỡ nôn ra sàn hay ra chăn, báo ngay phụ xe để họ xử lý, xin lỗi người nằm cạnh, và lau phần của mình trong khả năng. Say xe không phải lỗi, nhưng giấu đi để sáng ra người khác phát hiện thì làm mọi chuyện khó chịu hơn. Lần sau chọn giường ở đầu xe, mang sẵn túi nôn và thuốc chống say theo chỉ dẫn của dược sĩ.

Còn nếu bạn lỡ to tiếng với ai đó trên xe vì mệt và mất ngủ, xin lỗi lúc xe dừng nghỉ hay lúc xuống vẫn còn kịp. Hai người lạ chia nhau một đêm khó ngủ, một câu xin lỗi là cách kết thúc đẹp nhất.

Một đêm trên xe giường nằm: nên và tránh

Bảng dưới đi theo các mốc thời gian của một chuyến xe đêm:

LúcNênTránh
Lên xeCởi giày cho vào túi, xếp đồ gọn trong chỗ mìnhĐể giày, vali giữa lối đi
Trước giờ ngủĂn món ít mùi, gói rác kínMở cơm hộp, mì ly trong xe
Ngả ghếNhìn ra sau, báo một câu, ngả từ từThả ghế bật xuống mạnh
Sau tắt đènĐiện thoại im lặng, màn hình tối, tai ngheGọi video, bật loa, màn hình sáng chói
Đi vệ sinh ban đêmĐèn pin chiếu xuống sàn, bước nhẹQuét đèn qua mặt người nằm
Xuống xeGấp chăn, mang rác theo, dựng ghếĐể chăn rơi, rác dưới giường

Về pháp lý, hút thuốc trong xe khách, gây rối trật tự hay quấy rối hành khách khác có thể bị xử lý theo quy định hiện hành; nhà xe cũng có nội quy riêng. Mức cụ thể do văn bản hiện hành quy định, bạn tra trên cổng thông tin chính thức. Còn với chuyện ngả ghế và mùi giày, thói quen tử tế là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Ngả ghế trên xe giường nằm có cần xin phép người phía sau không?

Không bắt buộc xin phép, vì ghế được thiết kế để ngả. Nhưng nên nhìn ra sau và báo một câu ngắn nếu họ đang thức, rồi ngả từ từ để họ kịp thu chân và cất đồ.

Cởi giày trên xe khách để đâu cho đúng?

Cho giày vào túi ni lông hoặc túi vải, đặt ở chỗ để giày của xe hoặc ngay chân giường mình. Không để giày ở lối đi vì vừa có mùi vừa làm người đi vệ sinh ban đêm vấp ngã.

Ăn cơm hộp trên xe giường nằm có sao không?

Không cấm nhưng nên tránh, vì xe đóng kín, mùi đồ ăn lan cả xe suốt đêm. Ăn ở điểm dừng nghỉ hoặc mang món khô ít mùi, ăn xong buộc kín rác.

Người nằm cạnh xem phim sáng màn hình cả đêm thì nói thế nào?

Nói nhẹ "anh ơi, anh hạ độ sáng giúp em một chút, em khó ngủ". Nếu không tiện, mang theo bịt mắt ngủ; đây là món nhỏ rất đáng mang khi đi xe đêm.

Con nhỏ khóc giữa đêm trên xe thì làm sao cho đỡ phiền mọi người?

Ngồi dậy dỗ con ngay, cho bú hoặc uống nước, bế ra khu đầu xe nếu có chỗ. Người xung quanh thường thông cảm khi thấy cha mẹ đang cố dỗ; một câu xin lỗi buổi sáng là đủ.

Có cuộc gọi gấp lúc nửa đêm trên xe thì làm sao?

Nghe máy, nói thì thầm, nói đủ việc rồi chuyển sang nhắn tin. Nếu cần nói lâu, nhờ phụ xe cho ra khu đầu xe khi xe dừng nghỉ. Xong việc, nói nhỏ một câu xin lỗi với người nằm cạnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138