SongDung.comSống Đúng
Đi du lịch và ở nơi người khác

Khắc tên lên di tích, vượt rào chụp ảnh ở danh thắng: vì sao không, chụp thế nào

Ở danh thắng: không khắc, viết, dán lên đá, cây, tường cổ; không vượt rào, trèo lên hiện vật để chụp; chụp nhanh, nhường lượt, đứng ở chỗ không chắn lối người sau.

a young woman seen from behind photographing an old stone wall from behind a low wooden railing, other visitors walking past, warm afternoon light, wide shot

Ở danh thắng và di tích, chuẩn mực rất rõ: không khắc, viết, dán bất cứ thứ gì lên đá, thân cây, tường cổ, hiện vật; không bước qua rào, dây chắn, không trèo lên tượng, mái, vách đá để lấy góc chụp. Muốn có ảnh đẹp thì chụp từ chỗ được đứng, chụp nhanh, nhường lượt cho người sau, và không dừng giữa lối đi hẹp.

Tình huống: một nhóm bạn đến một hang động nổi tiếng. Trên vách đá gần cửa hang đã có vài dòng chữ ai đó khắc từ trước, nên một người trong nhóm nghĩ khắc thêm hai chữ cái đầu tên mình cũng chẳng sao. Đi sâu vào trong, có một dải dây chắn trước nhũ đá, phía sau là góc chụp đẹp nhất, và nhóm bạn bước qua dây để chụp, mất mười phút, hàng người phía sau phải đứng chờ trong lối đi chật. Mỗi việc nghe có vẻ nhỏ. Nhưng nếu mỗi ngày vài nghìn người cùng nghĩ như vậy, danh thắng ấy sẽ không còn như lúc mình thấy nó lần đầu.

Vì sao một nét khắc nhỏ lại là chuyện lớn

Đá, gỗ cổ, nhũ đá, vách gạch cũ không tự lành. Nét khắc bằng chìa khoá trên thân cây là vết thương cây phải mang suốt đời, có khi là đường cho nấm mục vào. Một nét bút dạ trên bức tường vôi trăm năm muốn tẩy phải dùng hoá chất và người có nghề; tẩy xong, lớp mặt cũ cũng mất theo. Nhũ đá trong hang hình thành qua thời gian rất dài, bàn tay chạm vào để lại lớp dầu làm chúng ngừng phát triển ở chỗ đó.

Lý do thứ hai là dây chắn và rào thường có lý do an toàn, không chỉ để bảo vệ hiện vật. Sau rào có thể là mép vực, đá trơn, sàn gỗ mục, khu đang sụt lún, nền hang không chịu được sức người. Người bước qua rào để chụp là đặt mình vào chỗ người quản lý đã đánh giá là nguy hiểm, và nếu có chuyện, người cứu mình cũng phải vào chỗ nguy hiểm đó.

Lý do thứ ba là công bằng với người đến sau. Danh thắng là của chung, mỗi người chỉ ghé qua. Mình để lại tên mình trên đó tức là lấy một phần của chung làm chỗ riêng; mình đứng chặn góc đẹp nhất mười phút tức là bắt hàng chục người chờ. Không ai cấm ai chụp ảnh, chỉ cần chụp theo cách mà người sau cũng được thấy và được chụp như mình.

Chụp ảnh đẹp mà không làm phiền ai: từng chi tiết

Ảnh đẹp ở danh thắng phần lớn đến từ ánh sáng và thời điểm, không phải từ việc trèo cao hơn người khác:

  • Đi sớm hoặc đi vào giờ vắng. Sáng sớm, ngày thường, ánh sáng dịu, ít người, chụp thong thả mà không ai phải chờ.
  • Đứng sau dây chắn, dùng chiều sâu. Lùi lại một chút, để rào ra ngoài khung hình, hoặc đưa máy lên cao bằng tay thay vì bước qua.
  • Chụp theo lượt ở chỗ đẹp. Mỗi người vài kiểu, xong thì bước ra cho người tiếp theo. Nhóm đông thì chụp ảnh nhóm một lần rồi tách ra chụp riêng ở chỗ khác.
  • Không dừng giữa lối hẹp. Cầu thang đá, lối đi trong hang, cầu treo: muốn chụp thì tìm chỗ phình ra bên lối, không đứng chặn giữa dòng người đi.
  • Gậy tự sướng, chân máy thu gọn khi đông. Gậy dài vung trong chỗ chật dễ va vào người và hiện vật; chân máy dựng giữa lối là vật cản cho người già, trẻ nhỏ.
  • Không dùng đèn flash ở nơi cấm. Nhiều hang động, phòng trưng bày cấm flash vì ánh sáng mạnh làm hỏng màu, làm phiền người khác và ảnh hưởng tới sinh vật sống trong hang.
  • Không bỏ đồ trang trí lại. Bóng bay, hoa giả, khăn treo để làm cảnh chụp thì mang về sau khi chụp xong.

Muốn có kỷ niệm "mình đã đến đây", một tấm ảnh, một con dấu ở cổng, một tấm bưu thiếp mua ở quầy là đủ, không cần để lại dấu vết trên chính danh thắng.

Khi chuẩn mực vênh nhau: chỗ đã có chữ khắc, người già, trẻ nhỏ

Chỗ đã có người khắc trước: đây là lý do hay gặp nhất khiến người ta khắc thêm. Một vết khắc mời gọi vết thứ hai, vết thứ hai mời gọi vết thứ mười. Chỗ đã có chữ là chỗ càng cần người dừng lại, vì nếu không ai dừng thì vách đá ấy sẽ kín chữ.

Trẻ nhỏ chạm tay vào hiện vật: trẻ con tò mò là tự nhiên, và nhiều nơi có khu cho phép chạm. Cha mẹ nắm tay con ở những chỗ có dây chắn, chỉ cho con nhìn, giải thích ngắn: "cái này rất cũ, sờ nhiều thì nó mòn đi". Đừng nhấc con qua rào để chụp ảnh con ngồi trên tượng, bậc đá cổ.

Người già hoặc người khó đi lại cần ngồi nghỉ: ngồi trên bậc đá, bờ tường thấp thường không sao nếu không có biển cấm; chỉ tránh ngồi lên hiện vật, bệ tượng, mái che cổ. Nếu không có chỗ, hỏi nhân viên, nhiều nơi có ghế dự phòng.

Ngày lễ đông đặc: bỏ ý định chụp ở góc đẹp nhất. Đi theo dòng người, chụp ở chỗ rộng, giữ trẻ sát người, quay lại vào lúc khác nếu muốn ảnh đẹp.

Khẩn cấp: người trong đoàn trượt chân, ngất xỉu sau rào; báo nhân viên ngay, gọi 115 khi cần; đừng tự trèo qua chỗ nguy hiểm khi chưa chắc an toàn.

Thấy người khác khắc tên, trèo rào: nói gì, báo ai

Với người đang cầm chìa khoá trên vách đá, một câu nhẹ thường đủ, nói như nhắc chuyện ai cũng biết: "Anh ơi, chỗ này người ta giữ lâu lắm rồi, mình đừng khắc lên nhé." Không cần giảng về lịch sử, không cần lớn tiếng trước đám đông. Nhiều người dừng ngay khi có người lạ lên tiếng.

Với người bước qua rào, lý do an toàn dễ nghe hơn: "Chị ơi, sau dây đó đá trơn lắm, chị cẩn thận." Nói xong là thôi, họ có quay lại hay không là việc của họ và nhân viên.

Khi nào báo nhân viên: thấy người đang làm hỏng hiện vật, leo lên tượng, mái, vách cao, hay một nhóm cố tình phá. Đi tìm bảo vệ, nhân viên khu du lịch, kể lại chỗ nào, đang làm gì. Không giằng co, không giật đồ của người ta.

Không quay clip, chụp mặt rồi đăng lên mạng để "bóc phốt". Ảnh lan đi không giữ được vách đá, chỉ khiến một người bị cả nghìn người chửi, có khi nhầm người. Việc giữ di tích là việc của người quản lý; phần của mình là báo đúng chỗ.

Khi chính mình lỡ chạm, lỡ bước qua

Lỡ bước qua dây vì không thấy biển, bị nhân viên nhắc: bước ra ngay, "Dạ em xin lỗi, em không để ý." Không cần thanh minh dài, không cãi là "người khác cũng làm".

Lỡ làm rơi, làm sứt một phần hiện vật, một viên gạch, một nhánh nhũ đá: báo nhân viên ngay, kể thật. Che giấu thì người quản lý không biết mà xử lý; báo sớm thì họ có cách bảo quản tốt hơn. Có thể phải chịu trách nhiệm theo nội quy hoặc quy định, nhưng nói thật vẫn là con đường nhẹ nhất cho cả mình và di tích.

Đã từng khắc tên ở đâu đó nhiều năm trước, giờ mới thấy ngại: không có cách nào xoá đi một mình, đừng tự cạo, tự sơn đè vì càng hỏng thêm. Cách gỡ có ý nghĩa nhất là từ nay không làm, và nhắc người đi cùng mình cũng không làm.

Lỡ đứng chặn góc chụp quá lâu, thấy hàng người phía sau đang chờ: dừng lại, quay sang nói "Mọi người chụp trước đi ạ, nhóm em chụp lâu quá." Một câu như vậy làm hàng người đang sốt ruột dịu ngay, và mình vẫn có thể quay lại chụp tiếp khi vắng.

Muốn lưu dấu "mình đã đến đây" mà không làm hỏng gì

Ảnh có mình và cảnh, chụp từ chỗ được đứng. Một tấm ảnh có người thân và cảnh phía sau là kỷ niệm giữ được lâu nhất, lại không lấy đi gì của ai. Chụp vào giờ vắng thì ảnh còn đẹp hơn ảnh trèo rào.

Con dấu, vé tham quan, bưu thiếp. Nhiều khu du lịch có quầy đóng dấu kỷ niệm, bán bưu thiếp, tranh nhỏ. Trẻ con rất thích sưu tầm những thứ này, và chúng là cách dạy con rằng kỷ niệm không cần để lại trên vách đá.

Sổ cảm nhận ở cổng. Một số nơi đặt sổ cho khách ghi lại vài dòng. Đó là chỗ đúng để viết tên mình, viết lời nhắn cho người sau, thay vì viết lên tường.

Ghi chép cho riêng mình. Vài dòng trong sổ tay hay trong điện thoại về ngày hôm đó, ai đi cùng, trời ra sao. Nhiều năm sau đọc lại, những dòng ấy gợi nhớ hơn hai chữ cái khắc vội trên thân cây.

Đóng góp cho nơi đó. Mua vé đúng giá, mua đồ thủ công của người địa phương, ủng hộ quỹ bảo tồn nếu nơi đó có. Đó là cách để lại dấu ấn tích cực mà người quản lý dùng được để giữ gìn chính chỗ mình vừa đến.

Nên, tránh và vì sao

Gom lại những việc hay gặp ở danh thắng, di tích, hang động:

NênTránhVì sao
Chụp từ sau dây chắn, dùng chiều sâuBước qua rào để có góc đẹpSau rào thường là chỗ nguy hiểm hoặc hiện vật dễ hỏng
Mua bưu thiếp, đóng dấu làm kỷ niệmKhắc, viết, dán tên lên đá, cây, tườngVết khắc không lành, tẩy đi là mất luôn lớp cũ
Chụp vài kiểu rồi nhường lượtChiếm góc đẹp hàng chục phútNgười sau cũng đi xa tới để thấy chỗ đó
Tìm chỗ phình bên lối để dừngĐứng chụp giữa cầu thang, lối hangNgười già, trẻ nhỏ phải lách qua dễ trượt ngã
Tắt flash ở nơi có quy địnhChụp flash liên tục trong hang, phòng tốiÁnh sáng mạnh làm hỏng màu và làm phiền người khác

Về quy định: di sản văn hoá và danh lam thắng cảnh được pháp luật bảo vệ; hành vi làm hư hại, viết vẽ lên di tích có thể bị xử lý, nặng thì chịu trách nhiệm cao hơn. Mức cụ thể do văn bản hiện hành quy định, tra cổng thông tin chính thức. Nội quy ở cổng khu du lịch thường là bản gần nhất để biết chỗ nào được chụp, được chạm, được đi.

Câu hỏi thường gặp

Khắc tên lên cây, lên đá ở khu du lịch có bị phạt không?

Có thể bị xử lý, nhất là khi đó là di tích hay danh thắng được bảo vệ. Mức cụ thể do văn bản hiện hành quy định, tra cổng thông tin chính thức. Ngoài chuyện phạt, vết khắc là thứ không xoá được và làm hỏng chỗ của chung.

Bước qua dây chắn một chút để chụp ảnh có sao không?

Dây chắn có thể vì an toàn như mép vực, đá trơn, nền yếu, hoặc vì bảo vệ hiện vật. Bước qua là tự đặt mình vào chỗ nguy hiểm và làm gương cho người khác bước theo. Lùi lại một chút và đổi góc thường vẫn có ảnh đẹp.

Đã có nhiều người khắc chữ lên vách đá thì khắc thêm có sao không?

Có. Mỗi vết khắc mới làm vách đá hỏng thêm và rủ thêm người khác khắc theo. Chỗ đã có chữ là chỗ cần người dừng lại nhất. Muốn lưu kỷ niệm thì chụp ảnh hoặc mua bưu thiếp ở quầy.

Chụp ảnh ở chỗ đông người thế nào cho phải phép?

Chụp nhanh vài kiểu rồi nhường lượt, không dừng giữa lối hẹp, thu gậy tự sướng khi đông, không bắt người khác phải tránh khỏi khung hình của mình quá lâu. Muốn ảnh vắng người thì đi sớm hoặc ngày thường.

Thấy người khác khắc tên lên di tích thì có nên quay lại đăng lên mạng?

Không nên. Nói một câu nhẹ với họ, hoặc báo nhân viên, bảo vệ khu du lịch là đủ. Đăng mặt người lên mạng không giữ được di tích mà dễ thành chuyện bêu riếu, có khi nhầm người.

Có được dùng flash khi chụp trong hang động không?

Tuỳ nơi, nhưng nhiều hang động và phòng trưng bày cấm flash. Đọc nội quy ở cổng hoặc hỏi hướng dẫn viên. Không có quy định thì vẫn nên hạn chế vì ánh sáng chói làm phiền người khác trong không gian tối.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138