Ở khách sạn bình dân hay nhà nghỉ, phòng bên chỉ cách một bức vách và một cánh cửa mỏng. Chuẩn mực đơn giản: sau khoảng mười giờ tối thì nói chuyện trong phòng ở giọng thường, không tụ tập ngoài hành lang, đóng cửa nhẹ tay, tắt loa ngoài; và không hút thuốc trong phòng, kể cả khi mở cửa sổ, mà ra đúng khu cơ sở cho phép.
Tình huống: một nhóm bạn đi chơi biển, thuê ba phòng liền nhau. Tối về, cửa ba phòng mở toang, mọi người đi qua đi lại hành lang, người đứng ở cửa phòng này gọi với sang phòng kia, đến khuya có người châm điếu thuốc bên cửa sổ. Phòng đối diện là một gia đình có em bé, phòng cuối là một người phải dậy lúc bốn giờ để kịp chuyến xe sớm. Không ai trong nhóm có ý xấu, chỉ là quên mất rằng một hành lang khách sạn là chỗ ngủ của nhiều người lạ cùng lúc.
Vì sao tiếng ồn và khói thuốc ở khách sạn nặng hơn mình tưởng
Khách sạn và nhà nghỉ bình dân thường xây để tối ưu số phòng: tường mỏng, cửa phòng mở thẳng ra hành lang, khe cửa hở, giếng trời và ống thông gió chung. Âm thanh trong hành lang dội lại như trong ống, tiếng đóng cửa mạnh làm rung cả dãy. Người ở trong phòng không thấy mình ồn, nhưng người ở phòng bên nghe rõ từng câu.
Người thuê phòng bên cạnh mình có lý do riêng để cần giấc ngủ: tài xế chạy đường dài, người đi khám bệnh ở thành phố, người lao động ca sớm, gia đình có trẻ nhỏ, người già. Ở chỗ trả tiền cho một đêm ngủ, giấc ngủ chính là thứ họ đã mua. Làm mất giấc của họ là lấy đi thứ họ đã trả tiền.
Khói thuốc còn lâu hơn tiếng ồn. Nó bám vào rèm, nệm, thảm, chăn và đi theo ống thông gió sang phòng khác. Người sau vào phòng có thể là người bị hen, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ. Mùi khói rất khó tẩy, nhiều cơ sở phải để phòng trống một hai ngày để giặt và khử mùi. Thêm nữa, tàn thuốc trên chăn, đầu lọc chưa tắt trong thùng rác là nguyên nhân cháy có thật ở những toà nhà nhiều phòng, ít lối thoát.
Giữ yên cho cả dãy phòng: làm đúng từng chi tiết
Không cần ngồi im như ở thư viện. Chỉ cần chú ý mấy điểm nhỏ mà ai cũng làm được:
- Đóng cửa phòng khi nói chuyện. Cửa mở là phòng mình nối thẳng với hành lang. Muốn sang phòng bạn thì gõ cửa, vào trong rồi đóng lại.
- Không đứng hành lang gọi nhau. Có việc thì nhắn tin hoặc gọi điện, kể cả hai phòng sát nhau. Hành lang là lối đi, không phải chỗ ngồi chơi.
- Đóng cửa bằng tay, không để cửa tự sập. Nhiều cửa khách sạn có tay đẩy tự đóng rất mạnh; giữ tay nắm tới khi chốt cửa ăn khớp.
- Tivi, điện thoại, loa ở mức trong phòng. Sau giờ khuya thì dùng tai nghe. Gọi video thì vào nhà tắm hay đứng xa vách chung.
- Kéo vali nhẹ trên hành lang lúc sớm hoặc khuya. Bánh vali trên nền gạch nghe như tiếng sấm với người đang ngủ; xách lên vài bước là xong.
- Dậy sớm đi chuyến đầu thì chuẩn bị đồ từ tối. Đỡ phải lục túi nilon sột soạt, mở đóng tủ lúc bốn giờ sáng.
- Muốn ngồi lâu với nhau thì chọn chỗ chung. Sảnh, quán bên dưới, bãi biển, không dồn cả nhóm vào một phòng tới hai giờ sáng.
Khung giờ yên tĩnh phổ biến là từ khoảng mười giờ tối tới sáu giờ sáng, nhưng nhiều cơ sở dán nội quy riêng ở sau cửa phòng; đọc một lần lúc mới vào là biết.
Hút thuốc: ở đâu thì được và vì sao phòng không phải chỗ hút
Phần lớn khách sạn, nhà nghỉ bây giờ là cơ sở không hút thuốc trong phòng. Nếu được phép, họ thường có khu riêng: sân thượng, khoảng sân trước, góc có gạt tàn ở ngoài trời. Hỏi lễ tân một câu lúc nhận phòng: "Em hút thuốc thì ra chỗ nào được ạ?" là biết ngay. Khi hút, đứng cách lối ra vào, cửa sổ phòng khác một quãng, gạt tàn đúng chỗ, không ném đầu lọc xuống sân hay xuống bãi cỏ.
Những cách "lách" hay gặp đều không giải quyết được vấn đề: hút ở ban công thì khói bay sang ban công bên cạnh và lọt vào phòng trên; hút trong nhà tắm rồi bật quạt hút thì khói theo ống chung đi sang phòng khác; mở cửa sổ thì mùi vẫn bám vào rèm và nệm. Thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng cũng vậy: hơi và mùi vẫn ở lại, và nhiều cơ sở cấm như thuốc lá thường.
Nếu đi cùng nhóm có người hút, thoả thuận từ đầu: ai hút thì xuống chỗ được phép, mang theo bật lửa và gói thuốc, không để trên bàn phòng. Với người không hút trong nhóm, đây là chuyện sức khoẻ, không phải chuyện dễ dãi hay khó tính.
Những đêm khó: phòng đông người, trẻ khóc, lịch đi về lệch nhau
Đi theo nhóm đông, ở nhiều phòng: cử một người nhắc chung giờ "về phòng" và chọn một chỗ ngồi chung ngoài hành lang. Nhóm nào có người nói to khi vui thì để người đó ngồi phòng cuối, xa các phòng khác.
Có em bé khóc đêm: chuyện không tránh được, người khác biết điều đó. Cha mẹ làm được gì thì làm: không mở cửa ra hành lang dỗ con, bế con vào phía trong phòng, xa vách chung. Nếu đặt phòng trước, xin phòng cuối dãy hoặc phòng không sát thang máy.
Về khuya, đi sớm: chuẩn bị chìa khoá, thẻ phòng sẵn từ dưới sảnh để không phải lục túi trước cửa, bật đèn điện thoại thay vì bật hết đèn phòng nếu bạn cùng phòng đang ngủ.
Ở chung phòng với người khác lịch: người dậy sớm thì để quần áo, khăn ra sẵn; người về muộn thì tắm nhanh, không sấy tóc lâu. Hai bên thoả thuận một câu từ tối đầu.
Khi có việc khẩn: người cùng đoàn bị mệt, cần gọi xe đi viện lúc nửa đêm thì không ai trách tiếng ồn; gọi lễ tân, gọi 115 khi cần, và cứ làm việc cần làm.
Phòng bên ồn quá hoặc có mùi thuốc thì làm gì
Cách êm nhất là đi qua lễ tân. Ở khách sạn, người có trách nhiệm giữ nội quy là nhân viên; mình gõ cửa phòng lạ lúc nửa đêm dễ thành chuyện to. Gọi điện xuống quầy hoặc nhắn tin cho cơ sở: "Anh ơi, phòng bên cạnh phòng em đang khá ồn, em phải dậy sớm, anh nhắc giúp em được không ạ." Nói số phòng của mình, không cần đoán số phòng họ.
Nếu tiếng ồn chỉ là vài câu cười lúc mười giờ rưỡi thì để qua. Nếu sau một lần nhân viên nhắc vẫn không đổi, xin đổi phòng là phương án hợp lý; nhiều cơ sở sẵn lòng nếu còn phòng trống.
Ngửi thấy khói thuốc từ phòng bên hay hành lang: báo lễ tân bằng giọng bình thường. Nếu thấy khói dày, mùi khét lạ, hay có tiếng chuông báo cháy, đừng ngồi chờ: ra khỏi phòng theo lối thoát hiểm, báo nhân viên, gọi 114.
Trường hợp gặp trực tiếp ở hành lang, có thể nhắc một câu ngắn, đứng cách xa: "Anh chị ơi, mọi người vào phòng nói giúp em với, phòng em có bé đang ngủ." Không chụp ảnh, quay clip người ta rồi đăng lên mạng; việc của mình là được ngủ yên, không phải làm cho người kia xấu hổ.
Khi chính mình lỡ làm ồn hay lỡ hút trong phòng
Bị nhân viên gọi lên nhắc: nhận luôn, đừng cãi xem tiếng ồn có thật sự to không, vì người ở trong phòng luôn nghe thấy mình nhỏ hơn thực tế. "Dạ em xin lỗi, tụi em giữ nhỏ ngay ạ." Rồi làm đúng như vậy: đóng cửa, tắt loa, chia nhau về phòng.
Sáng hôm sau gặp người phòng bên ở thang máy, một câu là đủ: "Tối qua phòng em ồn quá, em xin lỗi anh chị nhé." Người ta nhớ câu đó hơn nhớ tiếng ồn.
Lỡ hút trong phòng không hút thuốc: báo lễ tân khi trả phòng, không giấu. Nhiều nơi có phí vệ sinh phòng ghi trong nội quy; trả phí đó là trả đúng công sức người ta phải giặt rèm, giặt nệm. Giấu đi để người dọn tự phát hiện, rồi người khách tiếp theo bị dị ứng, là để người khác gánh hậu quả thay mình.
Chỗ này khác chỗ kia: khách sạn lớn, nhà nghỉ, phòng tập thể
Mức nhạy với tiếng ồn và khói thuốc không giống nhau ở từng kiểu chỗ ở:
| Kiểu chỗ ở | Điểm dễ vướng | Cách làm cho đúng |
|---|---|---|
| Khách sạn bình dân nhiều tầng | Hành lang dài dội tiếng, cửa tự sập | Đóng cửa bằng tay, không ngồi hành lang |
| Nhà nghỉ nhỏ, chủ ở cùng | Vách mỏng, chủ nhà ngủ ở tầng dưới | Giữ yên từ sớm hơn, về khuya báo trước |
| Phòng tập thể, giường tầng | Nhiều người lạ ngủ chung một phòng | Đèn đọc nhỏ, đồ để sẵn, không ăn đồ có mùi trên giường |
| Phòng có ban công liền kề | Khói và tiếng nói bay sang ban công bên | Không hút, không gọi điện to ngoài ban công ban đêm |
Mỗi kiểu chỗ ở có nội quy riêng; khi không chắc, cứ hỏi lễ tân. Câu hỏi ấy không làm ai phiền. Điểm chung của cả bốn kiểu là người ở cạnh mình đều là người lạ, đều đã trả tiền cho một đêm ngủ, và không ai có cách nào tránh khỏi âm thanh hay mùi từ phòng mình sang. Vì vậy chỗ càng nhỏ, vách càng mỏng thì mình càng giữ ý sớm hơn, nhỏ hơn một chút so với thói quen ở nhà.
Nếu dính tới quy định
Pháp luật về phòng chống tác hại thuốc lá có quy định những nơi cấm hút thuốc hoàn toàn và những nơi cấm hút trong nhà nhưng được bố trí khu riêng; cơ sở lưu trú cũng có quyền đặt nội quy riêng của mình. Gây ồn ào, mất trật tự vào giờ nghỉ ngơi ở khu dân cư và nơi công cộng cũng là hành vi có thể bị xử lý. Mức cụ thể và phạm vi áp dụng do văn bản hiện hành quy định và có thể thay đổi; muốn biết chính xác, tra cổng thông tin chính thức hoặc hỏi luật sư. Với khách du lịch, cách đơn giản nhất là đọc nội quy dán sau cửa phòng: đó thường là bản rõ ràng và gần mình nhất. Ở chỗ có người lạ ngủ, giữ yên và giữ không khí sạch là phần của mỗi người, không cần đợi có điều luật mới làm.
Câu hỏi thường gặp
Mấy giờ thì bị coi là làm ồn ở khách sạn?
Không có một giờ cố định cho mọi nơi; nhiều cơ sở ghi giờ yên tĩnh trong nội quy, thường từ khoảng mười giờ tối tới sáu giờ sáng. Ngoài giờ đó, tiếng ồn quá mức làm phòng bên khó chịu vẫn nên tránh, nhất là tiếng hét, nhạc to, đóng cửa mạnh.
Hút thuốc ở ban công phòng khách sạn có được không?
Tuỳ nội quy từng nơi, nhưng nhiều cơ sở coi ban công là một phần của phòng không hút thuốc. Khói ở ban công bay sang phòng bên và phòng tầng trên, nên tốt nhất hỏi lễ tân khu được phép và xuống đó hút.
Có nên gõ cửa phòng bên nhắc họ nhỏ tiếng không?
Ban ngày hoặc đầu tối thì nói trực tiếp một câu nhẹ cũng được. Khuya rồi thì nên gọi lễ tân để nhân viên nhắc, vì gõ cửa người lạ lúc nửa đêm dễ làm hai bên căng thẳng. Đừng đứng ngoài hành lang to tiếng.
Thuốc lá điện tử có được dùng trong phòng không?
Nhiều khách sạn cấm như thuốc lá thường vì hơi và mùi vẫn bám vào rèm, nệm, và có thể làm cảm biến báo cháy hoạt động. Muốn chắc thì hỏi lễ tân, còn không thì ra khu được phép như người hút thuốc thường.
Ở phòng tập thể giường tầng cần giữ ý những gì?
Đèn đọc sách nhỏ thay vì bật đèn trần, chuẩn bị đồ từ trước để không lục túi lúc khuya, không ăn đồ có mùi trên giường, nghe điện thoại thì ra ngoài. Người lạ ngủ chung một phòng nên mỗi tiếng động đều tới tai nhiều người.
Nhóm đông đi chơi muốn ngồi nói chuyện khuya thì ngồi đâu?
Hỏi lễ tân xem có sảnh, sân hay quán bên dưới mở muộn không. Những chỗ đó cách xa phòng ngủ hơn. Nếu buộc phải ngồi trong phòng thì đóng cửa, chọn phòng cuối dãy và hạ giọng sau giờ yên tĩnh.