SongDung.comSống Đúng
Đạo đức đời thường: trung thực và giữ lời

Làm vỡ đồ trong cửa hàng có phải đền không: báo nhân viên và nói gì cho đúng

Lỡ tay làm vỡ chai, bình, đĩa trong cửa hàng: đứng yên, báo nhân viên, không tự nhặt mảnh vỡ, không lặng lẽ bỏ đi. Chuyện đền bù tính sao, câu nói mẫu, khi con làm vỡ.

A young mother seen from behind holding her small child back while a store clerk sweeps broken glass in a bright supermarket aisle, soft daylight, medium shot from behind

Lỡ làm vỡ đồ trong cửa hàng, việc đúng là đứng yên, giữ người xung quanh tránh xa mảnh vỡ, báo ngay nhân viên và nhận là mình làm; còn có phải đền hay không, đền bao nhiêu thì bàn với cửa hàng sau. Điều không nên làm là đẩy mảnh vỡ vào góc kệ rồi lặng lẽ đi chỗ khác, kể cả khi không ai thấy.

Tình huống quen: đi siêu thị, quay người với chiếc giỏ đầy đồ, khuỷu tay chạm vào chai nước mắm; vào tiệm gốm, cúi xuống xem món dưới kệ, ba lô sau lưng quệt rơi chiếc đĩa. Một tiếng choang, vài người quay lại, mặt nóng bừng. Phản xạ của nhiều người là muốn biến khỏi đó thật nhanh. Nhưng mảnh thuỷ tinh nằm trên sàn là mối nguy cho người đi sau, và nhân viên cuối ngày phải trả lời câu hỏi ai làm vỡ.

Vì sao phải báo ngay, kể cả khi không ai thấy

Lý do đầu tiên là an toàn. Mảnh thuỷ tinh, mảnh sứ vỡ trên sàn rất khó thấy, nhất là dưới ánh đèn sáng. Người đi dép, trẻ nhỏ chạy nhảy, người già bước chậm đều có thể giẫm phải. Chất lỏng tràn ra sàn như dầu ăn, nước rửa chén làm trơn trượt cả một lối đi. Nhân viên biết sớm thì khoanh vùng, dọn đúng cách; không biết thì tai nạn tiếp theo có thể nặng hơn một chiếc chai vỡ.

Lý do thứ hai là công bằng với người làm thuê. Ở nhiều cửa hàng, hàng hư hỏng không rõ nguyên nhân bị tính vào ca trực, có nơi nhân viên phải chia nhau bù. Một lời nhận của mình có khi giúp một người đứng quầy khỏi bị trừ lương vì một món đồ họ không làm vỡ.

Lý do thứ ba là chính sự nhẹ lòng của mình. Bỏ đi thì cảm giác áy náy theo về nhà, còn nhận ngay thì chuyện thường xong trong vài phút. Phần lớn cửa hàng đối xử nhẹ nhàng với khách tự nhận, vì họ biết tai nạn là chuyện có thể xảy ra với bất kỳ ai.

Làm đúng từng bước trong một phút đầu

Thứ tự đơn giản, đừng hoảng:

  1. Đứng yên tại chỗ, nhìn xuống sàn trước khi bước. Nếu đi cùng trẻ nhỏ, bế hoặc giữ tay con ngay, không để con cúi nhặt.
  2. Nhắc người đứng gần: "Anh chị cẩn thận, dưới sàn có mảnh vỡ." Đặt giỏ hàng hoặc xe đẩy chắn nhẹ phía lối đi nếu tiện.
  3. Gọi nhân viên gần nhất hoặc nhờ ai đó gọi giúp: "Em ơi, chị lỡ làm vỡ chai này, em ra dọn giúp chị với, chị xin lỗi."
  4. Không tự nhặt mảnh vỡ bằng tay, không lấy khăn giấy lau chất lỏng lạ. Nhân viên có dụng cụ và biết cách xử lý.
  5. Chờ nhân viên tới, nói rõ món gì, vỡ thế nào. Hỏi thẳng: "Món này chị phải thanh toán thế nào em?"
  6. Làm theo cách cửa hàng hướng dẫn: thanh toán món đó, hoặc ký xác nhận, hoặc được bỏ qua. Cảm ơn nhân viên đã dọn.

Toàn bộ chuyện này thường không quá năm phút. Đứng lại năm phút nhẹ hơn nhiều so với mang cảm giác áy náy về nhà.

Có phải đền không, và đền bao nhiêu

Không có câu trả lời một chữ cho mọi trường hợp. Về nguyên lý, ai làm hư hỏng tài sản của người khác do lỗi của mình thì có trách nhiệm bồi thường. Nhưng lỗi có thể nằm ở cả hai phía: kệ hàng bày quá sát lối đi, đồ dễ vỡ xếp chồng chênh vênh, sàn ướt không có cảnh báo. Trong những trường hợp đó, trách nhiệm có thể được chia hoặc thuộc về cửa hàng.

Trên thực tế, nhiều cửa hàng lớn có chính sách bỏ qua những hư hỏng ngẫu nhiên của khách, nhất là hàng giá trị nhỏ. Tiệm nhỏ, hàng thủ công giá trị cao thì thường đề nghị khách thanh toán. Tấm biển kiểu "làm vỡ phải đền" là lời nhắc của cửa hàng, còn mức đền hợp lý vẫn là chuyện hai bên thoả thuận, thường theo giá bán của món đó chứ không phải gấp nhiều lần.

Cách nói giữ được cả hai bên: nhận lỗi trước, hỏi cách giải quyết sau, và nếu thấy có phần lỗi của cách bày hàng thì nói nhẹ: "Chị xin lỗi, chị sẽ trả món này. Em báo quản lý xem kệ này hơi sát lối, khách quay người dễ chạm." Mức cụ thể khi có tranh chấp do văn bản hiện hành quy định; với món đồ giá trị lớn mà hai bên không thống nhất, hỏi luật sư trước khi ký bất cứ giấy gì.

Ca khó: con nhỏ làm vỡ, đồ trưng bày đắt tiền, không có nhân viên gần

Con nhỏ làm vỡ. Lo cho con trước: kiểm tra tay chân con có bị đứt không, đưa con ra xa chỗ vỡ. Rồi chính cha mẹ đứng ra nhận và giải quyết, không đẩy con ra xin lỗi trong lúc con đang hoảng. Về nhà hãy nói với con chuyện đi cửa hàng phải cầm tay bố mẹ.

Đồ trưng bày giá trị cao, cửa hàng đòi mức mình không kham nổi. Giữ bình tĩnh, xin xem giá niêm yết, đề nghị gặp quản lý. Có thể đề nghị trả dần hoặc xin xem lại camera để rõ lỗi thuộc ai. Không ký giấy nhận nợ khi chưa hiểu rõ nội dung.

Không có nhân viên nào gần, cửa hàng rất rộng. Nhờ một khách khác đứng trông chỗ vỡ một chút, mình đi tới quầy thu ngân báo. Hoặc đứng tại chỗ gọi lớn vừa phải: "Cho hỏi có nhân viên ở đây không ạ?"

Món đồ đã nứt sẵn, mình chỉ chạm nhẹ là vỡ. Vẫn báo, nói rõ điều mình thấy. Nhân viên có thể kiểm tra lô hàng đó. Đừng vì sợ bị đổ lỗi mà im lặng bỏ đi.

Khi người khác làm vỡ rồi bỏ đi

Thấy người bên cạnh làm rơi chai rồi đẩy xe đi tiếp, có thể họ chưa nhận ra, cũng có thể họ ngại. Nhắc một câu nhẹ: "Chị ơi, chai lúc nãy vỡ rồi, chị báo nhân viên giúp kẻo người khác giẫm phải." Nhiều người sẽ quay lại ngay.

Nếu người đó vẫn đi, việc của mình không phải là đuổi theo hay quay clip. Báo nhân viên chỗ có mảnh vỡ, và nếu được hỏi thì kể lại đúng điều mình thấy. Quyết định có tìm người làm vỡ hay không là việc của cửa hàng.

Trong lúc chờ nhân viên, giữ cho người đi qua tránh xa, đặc biệt là trẻ nhỏ và người già. Một chút để ý của người đứng gần có khi ngăn được một vết đứt chân.

Nếu nhân viên hỏi mình có thấy ai làm vỡ không, kể đúng những gì đã thấy, không thêm thắt, không đoán. Tả người đó bằng vài nét chung là đủ; đừng chỉ trỏ to tiếng giữa cửa hàng hay chạy đi tìm người ta về.

Những chỗ dễ làm vỡ đồ và cách để khỏi phải xin lỗi

Phần lớn tai nạn trong cửa hàng xảy ra ở vài tình huống giống nhau. Biết trước thì tránh được gần hết:

  • Ba lô sau lưng ở lối hẹp. Quay người là ba lô quét ngang kệ. Ở tiệm gốm, tiệm đồ thuỷ tinh, dãy chai lọ, đeo ba lô ra trước ngực hoặc gửi đồ ở quầy.
  • Xe đẩy chất quá cao, đẩy nhanh lúc đông. Xe đẩy chạm vào chân kệ là đồ trên cùng rơi xuống. Đẩy chậm ở khúc quanh, không để trẻ ngồi đứng lung tung trong xe.
  • Cầm một tay để xem nhãn. Chai lọ trơn tay, nhất là chai dầu, chai nước tương. Cầm bằng cả hai tay, xem xong đặt lại đúng chỗ, không đặt chênh vênh ở mép kệ.
  • Trẻ nhỏ tự với lấy đồ. Trẻ thấy món đẹp là muốn cầm. Nắm tay con ở dãy đồ dễ vỡ, nói trước khi vào: "chỗ này mình chỉ nhìn thôi con nhé".
  • Đồ trưng bày đặt ở lối đi. Nếu thấy món dễ vỡ đặt sát lối, báo nhân viên một câu. Đó là giúp cả cửa hàng lẫn khách đi sau.

Mấy thói quen này không tốn thêm phút nào, nhưng giảm hẳn khả năng phải đứng giữa cửa hàng với một đống mảnh vỡ dưới chân.

Nên và tránh khi lỡ làm vỡ đồ

Bảng nhanh, kèm lý do:

NênTránhVì sao
Đứng yên, nhìn sàn trước khi bướcVội bước đi chỗ khácMảnh vỡ nhỏ dễ đâm vào chân
Báo nhân viên ngayĐẩy mảnh vỡ vào góc kệNgười sau giẫm phải, nhân viên bị tính hao hụt
Để nhân viên dọnTự nhặt bằng tay, lau chất lạ bằng khăn giấyDễ đứt tay, dính hoá chất
Nhận lỗi rồi hỏi cách giải quyếtCãi ngay "kệ bày sát quá"Nhận trước thì bàn chuyện chia trách nhiệm dễ hơn
Đọc kỹ trước khi ký giấy tờKý vội cho xongCó thể đang nhận một mức đền không hợp lý

Nhìn chung, chuyện làm vỡ đồ chỉ thành chuyện lớn khi một bên bỏ đi hoặc một bên làm khó. Khách nhận lỗi rõ ràng, cửa hàng xử lý hợp lý, thì cả hai đều về nhà với cảm giác dễ chịu. Những cửa hàng nhỏ, chủ tự đứng bán, thường nhớ rất lâu người khách đã tự nhận một chiếc đĩa vỡ, và lần sau gặp lại còn bớt cho vài đồng.

Đã lỡ bỏ đi rồi: quay lại thế nào

Có người hoảng quá, đẩy xe đi luôn, ra tới quầy thanh toán mới thấy không yên. Vẫn gỡ được ngay lúc đó: nói với thu ngân "Em lỡ làm vỡ một chai ở dãy gia vị, em chưa báo ai, em gửi tiền món đó luôn." Thu ngân sẽ báo người ra dọn và tính tiền nếu cửa hàng yêu cầu.

Nếu đã về tới nhà, lần sau ghé lại hoặc gọi điện cho cửa hàng kể chuyện, hỏi có cần thanh toán không. Nhiều nơi sẽ cảm ơn và bỏ qua. Dù thế nào, tự nói ra luôn nhẹ hơn để chuyện đó nằm trong lòng.

Và để lần sau đỡ phải xin lỗi: ở dãy đồ dễ vỡ thì đeo ba lô ra phía trước, đẩy xe chậm, không cho trẻ nhỏ tự lấy hàng trên kệ, cầm chai lọ bằng cả hai tay khi xem nhãn. Đi chậm lại một chút ở những dãy hàng dễ vỡ không làm mất thêm bao nhiêu thời gian của buổi mua sắm.

Câu hỏi thường gặp

Làm vỡ đồ trong siêu thị có bắt buộc phải đền không?

Về nguyên lý, ai làm hư hỏng tài sản do lỗi của mình thì có trách nhiệm bồi thường, nhưng nếu cách bày hàng không an toàn thì trách nhiệm có thể được chia. Nhiều cửa hàng bỏ qua hư hỏng nhỏ; cứ báo và hỏi.

Biển "làm vỡ phải đền" có nghĩa là phải trả gấp nhiều lần giá không?

Không. Thông thường mức đền hợp lý là theo giá trị món đồ, do hai bên thoả thuận. Nếu bị đòi mức bất thường, đề nghị gặp quản lý và tìm hiểu quy định hiện hành.

Con nhỏ làm vỡ đồ thì cha mẹ nên làm gì trước?

Kiểm tra con có bị thương không, đưa con ra xa mảnh vỡ, rồi cha mẹ đứng ra báo nhân viên và giải quyết. Không bắt con xin lỗi trong lúc con đang sợ.

Có nên tự dọn mảnh vỡ cho nhanh không?

Không nên nhặt bằng tay. Nhân viên có dụng cụ và biết cách khoanh vùng. Việc của mình là đứng yên, nhắc người xung quanh tránh xa và gọi nhân viên.

Thấy người khác làm vỡ rồi đi thì có nên chụp ảnh lại không?

Không cần. Nhắc người đó một câu nhẹ, nếu họ vẫn đi thì báo nhân viên chỗ có mảnh vỡ. Việc tìm ai làm vỡ là của cửa hàng, họ có camera.

Đã về nhà mới thấy áy náy vì làm vỡ đồ mà không báo thì làm gì?

Gọi điện hoặc ghé lại cửa hàng, kể đúng chuyện và hỏi có cần thanh toán không. Nhiều nơi cảm ơn và bỏ qua; dù thế nào thì cũng đã làm phần của mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138